Zwolniony pracownik biurowy zabiera swoje rzeczy z biurka
Straciłeś pracę? Masz rok, żeby wrócić do tej samej firmy, a prawo jest po twojej stronie Fot. bunyarit klinsukhon / Shutterstock

Osoby, które straciły pracę, mogą zostać ponownie zatrudnione w tej samej firmie. Od byłego szefa wymaga tego polskie prawo. Pracownik i charakter zwolnienia musi jednak spełnić kilka konkretnych warunków.

REKLAMA

Utrata etatu to nic miłego i nierzadko pozostawia po sobie traumę. Wiele osób nie wyobraża sobie powrotu do tego samego pracodawcy. Zwalniani powinni jednak zdawać sobie sprawę, że mają taką możliwość. To wciąż mało znany przywilej, który może się nam kiedyś przydać (choć nikomu tego oczywiście nie życzę).

Zwolnienia grupowe pozwalają na powrót do firmy

"Dzisiaj zaliczyłam 3 przywrócenie do pracy w tym roku" – napisała użytkowniczka Nomadmum na platformie X. Post wywołał lawinę komentarzy i zapytań, udowadniając, że polscy pracownicy rzadko znają swoje prawa. Autorka wpisu zaznaczyła, że warto śledzić ogłoszenia byłego pracodawcy, a odpraw oddawać nie trzeba.

To, co napisała, to prawda, ale dotyczy to niestety zwolnień grupowych. Mówi o tym ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (cała do przeczytania tutaj).

1.  W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach grupowego zwolnienia, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy. 2.  Pracodawca powinien ponownie zatrudnić pracownika, o którym mowa w ust. 1, w okresie 15 miesięcy od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.

Ponowne zatrudnienie pracownika zwolnionego w ramach grupowego zwolnienia

Art.  9.

Kiedy ponowne zatrudnienie pracownika jest możliwe?

Ten proces nie zachodzi automatycznie. Ponowne zatrudnienie pracownika zależy od spełnienia ściśle określonych kryteriów:

  • Zwolniona osoba zgłasza zamiar podjęcia pracy w ciągu roku od rozwiązania umowy.
  • Firma szuka rąk do pracy w tej samej grupie zawodowej.
  • Od momentu grupowego zwolnienia nie minęło jeszcze 15 miesięcy.
  • Przepisy nie definiują sztywno pojęcia grupy zawodowej. Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał, że chodzi o zatrudnienie przy podobnym rodzaju czynności, wymagających zbliżonego przygotowania i kwalifikacji. Pracodawca ma prawo zaproponować inny wymiar etatu lub inne wynagrodzenie.

    "Zgłoszenie zamiaru podjęcia zatrudnienia u pracodawcy może nastąpić przez każde zachowanie pracownika, które ujawnia ten zamiar w dostateczny sposób" – analizuje adwokat Agnieszka Godusławska w serwisie codozasady.pl. Zgłoszenie ustne wystarczy, choć prawnicy zalecają formę pisemną lub mailową ze względów dowodowych.

    Czy to działa przy zwykłym wypowiedzeniu? Prawa zwolnionych

    Opisane wyżej zasady chronią wyłącznie osoby objęte masowymi cięciami etatów, takimi jak grupowe zwolnienia. Liczba zwalnianych osób, która kwalifikuje proces jako zwolnienie grupowe, jest uzależniona od wielkości firmy:

  • 10 pracowników – w firmach zatrudniających mniej niż 100 pracowników,
  • 10 proc. załogi – w firmach zatrudniających od 100 do 299 pracowników,
  • 30 pracowników – w firmach zatrudniających 300 lub więcej pracowników.
  • Serwis poradnikprzedsiebiorcy.pl podkreśla, że ponowne zatrudnienie pracownika w tym trybie nie ma żadnego zastosowania wobec osób zwolnionych indywidualnie. Były szef raczej też nie zadzwoni sam z propozycją nowego etatu (chyba że zrozumiał swój błąd). "Pracodawca nie musi powiadamiać byłych pracowników o rozpoczęciu nowej rekrutacji w zakresie danej grupy zawodowej" – pisze Grażyna Rompel na łamach poradnikprzedsiebiorcy.pl.

    Osoba poszukująca posady musi samodzielnie trzymać rękę na pulsie i monitorować ogłoszenia w danej firmie lub podpytywać dawnych znajomych z pracy, którzy zachowali etat, o ewentualne rekrutacje.

    Jeśli firma zignoruje zgłoszenie powrotu i przyjmie kogoś innego na wolne stanowisko, poszkodowanemu przysługuje roszczenie o odszkodowanie przed sądem pracy. Roczny termin na zadeklarowanie chęci powrotu do firmy upływa jednak bezpowrotnie i już nie można go "zresetować" lub przedłużyć.