Kartka kalendarza z datą 1 września na biurku obok dokumentów – zmiany od 1 września 2026 w Polsce
1 września zmienia się sześć rzeczy naraz. Nie tylko w szkołach. Fot. lukasz_wojcik / Shutterstock

Uczniowie mają swój armagedon 1 września, ale nie tylko oni. Tego samego dnia zmieniają się zasady tankowania, płacenia BLIKIEM i stawiania domu na własnej działce. Część przepisów kończy się dziś o północy i nie wróci.

REKLAMA

Zacznijmy od tego, co znika najszybciej. Wnioski o bon ciepłowniczy na 2026 rok gminy przyjmują wyłącznie do 31 sierpnia, czyli do dzisiaj, a kolejnego naboru nie będzie. Dopłata sięga 3500 zł na rachunki i obejmuje cały rok. Spóźnienie choćby o dzień zamyka drogę do pieniędzy. Najszybsza jest teraz droga elektroniczna: mObywatel, ePUAP albo gov.pl. Reszta zmian rusza jutro.

Zmiany w szkołach od 1 września 2026. Reforma26, zakaz telefonów i inne prace domowe

Nowy rok szkolny przyniesie 12 zadziwień. Rusza reforma programowa "Reforma26. Kompas Jutra". Nowa podstawa obejmie na start wszystkie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych, a kolejne roczniki dołączą w następnych latach. Do klas IV-VI wraca przyroda, czyli jeden przedmiot zamiast osobnej biologii, geografii, chemii i fizyki. Obowiązkowa staje się edukacja zdrowotna.

Drugą zmianę uczniowie poczują od razu: w podstawówkach i przedszkolach zaczyna obowiązywać ustawowy zakaz telefonów, i to nie tylko na lekcjach, ale też na przerwach. Barbara Nowacka podpisała 20 sierpnia rozporządzenie, które zmienia zasady zadawania prac domowych i oceniania zachowania.

Koniec pakietu CPN od 1 września. VAT na paliwa wraca do 23 proc.

Pakiet Ceny Paliw Niżej działa ostatni dzień. Od jutra wraca 23-proc. stawka VAT na paliwa i znikają maksymalne ceny detaliczne benzyny oraz oleju napędowego, które minister energii ogłaszał codziennie. Rząd programu nie przedłuża.

– Zaplanowaliśmy program CPN do końca sierpnia, na tyle pozwoliło nam finansowanie z budżetu – powiedział w sobotę na Campusie Polska Przyszłości minister energii Miłosz Motyka, cytowany przez money.pl.

Za blokadę finansowania obarczył winą Karola Nawrockiego, który skierował do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów naftowych. Ostatnie dwa tygodnie osłony kosztowały budżet około pół miliarda złotych, a cały pakiet blisko 5 mld zł.

Blokada płatności BLIK od 1 września. System odetnie 56 tys. stron

Polski Standard Płatności, operator BLIKA, dostał zgodę prezesa NBP na zmianę regulaminu, przez którą zablokowana będzie część płatności 1 września. Od jutra system sam sprawdzi, czy strona, na której wpisujemy kod, figuruje w rejestrze domen hazardowych działających niezgodnie z ustawą. Jeśli tak, transakcja zostanie odrzucona jeszcze przed autoryzacją, więc pieniądze w ogóle nie opuszczą konta.

Rejestr prowadzi Ministerstwo Finansów. W połowie lipca liczył blisko 56 tys. adresów i co miesiąc dochodzi do niego około 700 kolejnych. Zwykłych zakupów, wypłat z bankomatu i przelewów na telefon blokada nie dotknie. Haczyk jest gdzie indziej: nielegalne kasyna korzystają także z pośredników płatności, których w rejestrze nie ma, i takiej wpłaty mechanizm już nie zatrzyma.

Nowe kwoty PFRON od 1 września. Dofinansowanie do turnusu w dół

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przelicza stawki co kwartał, bo są one liczone od przeciętnego wynagrodzenia. Dla września, października i listopada podstawą jest płaca z drugiego kwartału 2026 roku, czyli 9233,13 zł.

Wyszła niższa niż poprzednio, więc w dół idą i progi dochodowe, i same dopłaty. Tak wyglądają nowe kwoty dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego:

  • 2769 zł – dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, dla dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz dla osoby w wieku 16-24 lat uczącej się i niepracującej, bez względu na stopień.
  • 2492 zł – dla osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
  • 2308 zł – dla osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności.
  • 1846 zł – dla opiekuna osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem, a także dla pracownika zakładu pracy chronionej.
  • 3693 zł – maksymalna kwota podwyższonego dofinansowania w szczególnie trudnej sytuacji życiowej.
  • Jak wyliczył Infor.pl, kryterium dochodowe od 1 września wynosi 4616,56 zł na osobę w rodzinie i 6001,53 zł dla osoby samotnej. Przekroczenie progu nie przekreśla wniosku, bo przy turnusach dopłata jest wtedy pomniejszana zasadą "złotówka za złotówkę". Wsparcie przysługuje raz w roku kalendarzowym, a wniosek składa się w powiatowym centrum pomocy rodzinie.

    Plan ogólny gminy i warunki zabudowy. Od 1 września bez planu nie ma wuzetki

    31 sierpnia to ostatni dzień, w którym gmina może uchwalić plan ogólny. Ten dokument zastępuje dotychczasowe studium i przesądza, gdzie w ogóle wolno budować. Gmina, która nie zdąży, od jutra nie wyda już nowej decyzji o warunkach zabudowy, czyli wuzetki, a właściciele działek mogą stracić możliwość budowy domu.

    Wnioski złożone wcześniej urzędy rozpatrzą na starych zasadach i właśnie dlatego przez ostatnie tygodnie ustawiały się w nich kolejki. Skala opóźnienia jest spora.

    "Na 25 sierpnia mieliśmy przyjętych 702 plany ogólne gmin" – wyliczał wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

    Gmin jest w Polsce blisko dwa i pół tysiąca. Nawet tam, gdzie plan już obowiązuje, dom powstanie wyłącznie w obszarze uzupełnienia zabudowy (OUZ), czyli tam, gdzie zabudowa stoi i da się ją dogęścić. Terminu rząd nie przesunie, bo reforma jest wpisana w Krajowy Plan Odbudowy.

    14. emerytura 2026. Wypłaty ruszają 1 września

    Na koniec coś przyjemniejszego. Razem z wrześniowymi emeryturami ZUS zacznie wypłacać czternastki, a pierwszy termin płatności 14. emerytury w 2026 roku przypada właśnie 1 września. Wniosku nikt nie musi składać, pieniądze przychodzą z urzędu.

    Pełna kwota to 1978,49 zł brutto, czyli równowartość minimalnej emerytury po marcowej waloryzacji. Dostaną ją seniorzy ze świadczeniem podstawowym do 2900 zł brutto.

    Powyżej tego progu dodatek maleje dokładnie o kwotę przekroczenia, a przy emeryturze 4828,49 zł brutto znika zupełnie, bo ZUS nie wypłaca czternastek niższych niż 50 zł. Na rękę z pełnej stawki zostaje około 1630 zł, bo świadczenie obejmuje składka zdrowotna i zaliczka na PIT.