Logo sklepu Lidl
Lidl zapytał Polaków o uratowany gatunek. Odpowiedzi zaskoczyły nawet badaczy Fot. orinocoArt / Shutterstock

Chcemy słyszeć, że przyrodzie da się jeszcze pomóc. Tak deklaruje to 61 proc. Polaków. Problem w tym, że połowa z nas nie pamięta ani jednego przykładu, że komukolwiek się to udało. Badanie dla Lidla i WWF Polska odsłania lukę między oczekiwaniami a tym, co faktycznie do nas dociera. Portal naTemat publikuje wyniki jako pierwszy.

REKLAMA

Sondaż przeprowadziła pracownia K+ Research by Insight Lab między 12 a 15 czerwca 2026 roku, metodą ankiet internetowych, na próbie 1017 dorosłych mieszkańców Polski. Pytania dotyczyły wiedzy, emocji i gotowości do własnych działań na rzecz zagrożonych gatunków i ich siedlisk. Odpowiedzią na wnioski z badania ma być pokazywanie konkretów, takich jak powrót rycyka na Błota Rakutowskie.

Ochrona przyrody w Polsce. Polacy chcą konkretów, ale nie potrafią wskazać ani jednego gatunku

Najsilniejszą zgodę w badaniu budzi jedno zdanie: potrzeba większej liczby informacji o konkretnych, pozytywnych efektach działań na rzecz przyrody. Zgadza się z nim 61 proc. badanych, przeciwnego zdania jest 9 proc. Najczęściej mówią tak osoby w wieku 65 lat i więcej (75 proc.).

Wykres z badania powrocie zagrożonego gatunku
Fot. Badanie K+ Research by Insight Lab dla Lidl Polska i Fundacji WWF Polska

Sama wiedza jest jednak niewielka. O jakimkolwiek powrocie zagrożonego gatunku do Polski słyszało 62 proc. respondentów, ale 51 proc. nie pamięta ani gatunku, ani przykładu. Konkret potrafi wskazać 11 proc., a wśród nich dominuje żubr, wymieniany przez 42 proc. Dalej są wilk (13 proc.) i ryś (11 proc.).

Podobnie wygląda kontakt z samym tematem. Najwięcej osób, 34 proc., wybiera środek pięciostopniowej skali, czyli trafia na takie informacje od czasu do czasu. Kolejne 12 proc. nie spotyka ich w ogóle, częściej są to kobiety (16 proc. wobec 7 proc. mężczyzn).

Bariery w ochronie zagrożonych gatunków. Niska świadomość społeczna wyprzedza brak pieniędzy

Za największą przeszkodę badani uznają niską świadomość społeczną, wskazuje ją 58 proc. Zbyt małe finansowanie wymienia 50 proc., brak przepisów lub decyzje administracji lokalnej 35 proc., a zbyt duży ruch turystyczny na cennych przyrodniczo terenach 33 proc.

Emocje wokół klimatu są przygnębiające. Informacje o zmianach klimatu i globalnym ociepleniu budzą u 38 proc. niepokój i lęk, u 30 proc. smutek, a u 27 proc. poczucie bezradności. Motywację do działania deklaruje 16 proc., nadzieję 11 proc.

Wykres z badania o emocjach wokół zmian klimatu
Badanie dotyczyło m.in. emocji wokół zmian klimatu Fot. Badanie K+ Research by Insight Lab dla Lidl Polska i Fundacji WWF Polska

Mimo to 54 proc. wierzy, że część negatywnych zmian da się jeszcze odwrócić, a przeciwnego zdania jest 10 proc. Badani wiedzą też, co mogą zrobić sami: nie śmiecić w lesie, nad wodą i w parkach (68 proc.), sadzić rośliny przyjazne owadom i ptakom (49 proc.), uczyć siebie i innych ochrony przyrody (47 proc.). Że nie wie, co robić, przyznaje 3 proc.

Rycyk wraca na Błota Rakutowskie. Lidl Polska i WWF Polska nawodnią 30 hektarów łąk

Takim konkretem jest rycyk (Limosa limosa). Jak podają Lidl Polska i WWF Polska, ten średniej wielkości ptak po ponad dekadzie znów założył gniazda na Błotach Rakutowskich, bo odtworzono jego naturalne siedlisko. Populacja gatunku skurczyła się wcześniej o 90 proc.

Prace mają być kontynuowane w ramach partnerstwa obu organizacji pod hasłem "Razem dla bioróżnorodności". W planach jest budowa i przebudowa infrastruktury hydrotechnicznej, czyli urządzeń sterujących przepływem wody, które nawodnią łąki na powierzchni około 30 hektarów. To odpowiedź m.in. na problem, którym jest postępująca susza w Polsce.

"Powrót rycyków na Błota Rakutowskie pokazuje, że dobrze zaplanowane partnerstwo między biznesem a organizacją pozarządową może realnie zmieniać stan środowiska" – mówi Barbara Skuła-Dąbek z WWF.

"Wyniki badania pokazują jasny sygnał ze strony społeczeństwa: Polacy oczekują, że ich codzienne wybory oraz wspieranie odpowiedzialnych inicjatyw przyniosą wymierne rezultaty" – podkreśla Aleksandra Robaszkiewicz, dyrektorka ds. relacji korporacyjnych w Lidl Polska.

Rycyk nie jest tam sam. Mokradła utrzymuje łoś, który zgryza młode drzewa i krzewy, a dzięki szerokim racicom porusza się po grząskim terenie. Kumak nizinny reguluje liczebność owadów, kulik wielki służy za wskaźnik zdrowia ekosystemu, a koniki polskie wypasem powstrzymują rozrost wysokich traw i wydeptują zagłębienia z wodą, w których lęgną się inni mieszkańcy bagien.