Od 1 stycznia 2027 roku osoba pracująca na kilku umowach naraz zyska nowe uprawnienie. Przy L4 będzie mogła poprosić, żeby nie wystawiano zwolnienia z tej umowy, którą da się wykonywać mimo niezdolności do pracy. Ustawa stawia przy tym jeden warunek, ale opisuje go wyjątkowo lakonicznie.
Nowe przepisy wynikają z ustawy z 18 grudnia 2025 roku (Dz.U. 2026 poz. 26), która wchodzi w życie etapami, od 27 stycznia i 13 kwietnia 2026 roku oraz od 1 stycznia 2027 roku.
Jak wynika z naszego tekstu o zmianach w L4 od 13 kwietnia, wiosenny etap dał ZUS nowe narzędzia kontroli, a od przyszłego roku przepisy pozwolą legalnie zarabiać u jednego pracodawcy, gdy w innej firmie ma się L4. Do końca 2026 roku nadal działają stare zasady.
Czy od 1 stycznia 2027 można pracować na L4?
Jak wynika z ustawy z 18 grudnia 2025 roku, do przepisów o zasiłkach dochodzi nowy wyjątek. "Jeżeli jednak praca zarobkowa w ramach określonego tytułu może być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy, na żądanie ubezpieczonego można nie wystawić zwolnienia od pracy z tego tytułu" – czytamy w przepisie (art. 17 ust. 1d ustawy zasiłkowej).
No to teraz przetłumaczmy to z urzędowego na ludzki język. Ustawa reguluje, kiedy i ile pieniędzy dostajemy zamiast pensji, gdy nie możemy pracować. Ubezpieczony to osoba objęta tym systemem, a więc pracownik albo zleceniobiorca. Tytuł ubezpieczenia to osobna umowa, od której odprowadzane są składki do ZUS (etat, zlecenie, własna firma).
Chodzi więc o sytuację, w której praca fizyczna na etacie odpada, a zdalne zlecenie przed komputerem nadal da się zrobić. Potrzebny jest wniosek samego zainteresowanego, a kryterium stanowi rodzaj pracy, nie chęć dorobienia.
Zobacz także
Czy szef może wymagać pracy na zwolnieniu?
Zasada ogólna mówi, że kto w czasie zwolnienia od pracy wykonuje pracę zarobkową albo robi coś niezgodnego z jego celem, traci zasiłek za cały okres zwolnienia (art. 17 ust. 1).
Zasiłek to świadczenie, które ZUS lub pracodawca wypłaca w tym czasie zamiast pensji. Praca zarobkowa oznacza tu każdą czynność, za którą się zarabia, niezależnie od rodzaju umowy (art. 17 ust. 1a). Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to z kolei działania, które utrudniają lub opóźniają powrót do pracy.
Wyjątek dotyczy czynności incydentalnych, czyli jednorazowych i krótkich, do których zmuszają istotne okoliczności. Tu pada zdanie ważne dla pracowników: "Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy" (art. 17 ust. 1a).
Projekt, który opisywaliśmy jesienią 2025 roku, zakładał, że szef będzie mógł od czasu do czasu oczekiwać odebrania telefonu bez ryzyka utraty zasiłku. W ustawie wygląda to inaczej, bo polecenie przełożonego wprost nie może uzasadniać wyjątku.
Kontrola ZUS i obowiązki wobec płatnika składek
Kontrolę prowadzi ZUS, a firmy, które wypłacają zasiłek, też mogą sprawdzać swoich ludzi (art. 68). Wątpliwości rozstrzyga ZUS. Pracodawcy sięgają już zresztą po aplikacje do analizy nieobecności. Od 1 stycznia 2027 roku w życie wchodzą trzy przepisy ważne dla osób na kilku umowach.
W okresie zasiłkowym obowiązuje limit 182 dni, a jego przekroczenie oznacza utratę prawa do zasiłku. Od 1 stycznia 2027 roku najniższa pensja wyniesie 4950 zł brutto, a od niej zależy minimalna podstawa zasiłku.
W praktyce najwięcej zmieni więc nie sam wyjątek, tylko obowiązek informowania. Kto ma dwie umowy i dostanie zwolnienie z jednej, będzie musiał o tym powiedzieć drugiej stronie, zanim sama się dowie.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!