
Pasażerowie utknęli na lotniskach, samoloty czekały na pasach, a tysiące połączeń zostały opóźnione lub odwołane. W piątek amerykańska Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) zarządziła bezprecedensowe wstrzymanie wszystkich odlotów w kraju. Powodem była awaria systemów łączności i kontroli ruchu lotniczego. Zakaz startów został zniesiony po czterech godzinach, ale skutki paraliżu mogą być odczuwalne jeszcze przez kilka dni. Komunikat wydały również Polskie Linie Lotnicze LOT.
Piątek 13 listopada okazał się wyjątkowo pechowy dla podróżujących po Stanach Zjednoczonych. Około godz. 21 czasu polskiego FAA wydała ogólnokrajowy nakaz wstrzymania wszystkich odlotów z amerykańskich lotnisk. Decyzję podjęto ze względów bezpieczeństwa po tym, jak problemy z łącznością dotknęły centra kontroli ruchu lotniczego w całym kraju.
Samoloty, które znajdowały się już w powietrzu, mogły bezpiecznie lądować, ale maszyny stojące na ziemi nie otrzymywały zgody na start. Zakłócenia odbiły się również na połączeniach międzynarodowych. Eurocontrol poinformował o zawieszeniu ruchu lotniczego do USA z państw objętych jego systemem.
Skala utrudnień była ogromna. Według danych przywoływanych przez amerykańskie media ponad 7 tys. lotów zostało opóźnionych lub odwołanych. Szacowano również, że na lotniskach utknęły setki tysięcy pasażerów.
Paraliż lotniczy w USA. Wszystko przez awarię
Amerykańskie władze wskazały na awarię infrastruktury telekomunikacyjnej wykorzystywanej przez system kontroli ruchu lotniczego. Jak wyjaśnił sekretarz transportu Sean Duffy, problemy zaczęły się od niestabilności radarów i łączności w centrach kontroli. Przestarzałe routery zostały przeciążone danymi, co doprowadziło do nieprawidłowości w informacjach przekazywanych przez system.
FAA zdecydowała się na wstrzymanie odlotów, ponieważ nie mogła zagwarantować wystarczającej stabilności systemu. Nie oznaczało to całkowitej utraty wszystkich możliwości komunikacji czy monitorowania samolotów, ale sytuacja wymagała podjęcia środków ostrożności.
Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin zapewnił, że nie ma dowodów na cyberatak ani związek awarii z problemami Microsoftu. Podkreślił również, że pasażerowie nie byli zagrożeni.
Skala problemu była tym większa, że w chwili ogłoszenia alarmu w powietrzu znajdowało się ponad 3,5 tys. samolotów. Według danych serwisu Flightradar24 było ich nawet 4042, jeśli uwzględnić maszyny lecące do Stanów Zjednoczonych. Na największych lotniskach zaczęło brakować miejsca dla kolejnych samolotów. W Chicago O'Hare port zbliżał się do granic przepustowości, a na lotnisku im. Ronalda Reagana w Waszyngtonie osiągnięto już maksymalne obłożenie. Pasażerowie czekali na pokładach maszyn, które nie otrzymywały zgody na start, inni próbowali zdobyć informacje o swoich połączeniach i odzyskać bagaże.
ATC Zero w USA. "Niezwykle przestarzały system kontroli ruchu lotniczego"
Sam Sean Duffy nie ukrywał, że awaria obnażyła poważne problemy amerykańskiego systemu lotniczego, widoczne już podczas ubiegłorocznego shutdownu w USA. – Mamy niezwykle przestarzały system kontroli ruchu lotniczego – przyznał podczas konferencji prasowej w Białym Domu. Podkreślił, że zawiodły stare urządzenia, a nie nowa infrastruktura.
Administracja zwróciła się do Kongresu o 50 mld dolarów na modernizację systemu. To kolejny wniosek o zwiększenie nakładów – w ubiegłym roku zatwierdzono już 12,5 mld dolarów na ten cel. Duffy ostrzegł, że bez kompleksowej wymiany przestarzałego sprzętu podobne problemy mogą się powtórzyć.
W związku z awarią pojawiło się określenie ATC Zero. To termin stosowany w lotnictwie, oznaczający całkowitą niedostępność usług kontroli ruchu lotniczego w danej placówce lub obszarze. Może do niej dojść m.in. wskutek utraty łączności radiowej, dostępu do danych radarowych albo awarii infrastruktury niezbędnej do bezpiecznego kierowania ruchem samolotów.
W praktyce oznacza to, że kontrolerzy nie mogą normalnie wykonywać swoich obowiązków, a ruch lotniczy musi zostać odpowiednio ograniczony. Dlatego FAA zdecydowała się na tak radykalny krok, choć była świadoma gigantycznych konsekwencji.
Loty w USA znów ruszyły, ale chaos potrwa dłużej. Jest komunikat PLL LOT
W sobotę nad ranem czasu polskiego Sean Duffy poinformował, że amerykańska przestrzeń powietrzna została ponownie otwarta. Ogólnokrajowy zakaz startów zniesiono około godz. 2.15 naszego czasu, po ponad czterech godzinach.
Dalsza część artykułu poniżej.
Zobacz także
Linie lotnicze, w tym Delta, United i American Airlines, zaczęły wznawiać połączenia. Nie oznacza to jednak, że sytuacja natychmiast wróci do normy. Samoloty i załogi znajdują się w niewłaściwych miejscach, a część pracowników może być ograniczona przepisami dotyczącymi czasu pracy. Pasażerowie, ktorzy utknęli na lotniskach, nie kryją frustracji.
Duffy ostrzegł, że przywracanie normalnego rozkładu potrwa kilka dni. Ci, którzy planują podróż do, z lub po Stanach Zjednoczonych powinni więc na bieżąco sprawdzać status swoich lotów u przewoźników.
Paraliż lotniczy w USA wpłynął również na połączenia PLL LOT. Polski przewoźnik poinformował, że wszystkie trzy rejsy powrotne do Warszawy ostatecznie wystartowały. Samolot z Chicago (LO4) miał zaledwie 8 minut opóźnienia, z Nowego Jorku (LO27) – 40 minut, natomiast rejs z Los Angeles (LO22) wystartował 4,5 godziny później niż planowano. Zakłócenia wpłynęły także na dalszą rotację Boeingów 787 Dreamliner. W związku z tym połączenia z Warszawy do Bangkoku (LO65) i Los Angeles (LO23) mogą być opóźnione o około dwie godziny. "Sytuacja operacyjna jest na bieżąco monitorowana" – przekazał rzecznik PLL LOT Krzysztof Moczulski.
Według amerykańskich mediów był to najpoważniejszy ogólnokrajowy paraliż lotniczy w USA od zamachów z 11 września 2001 roku. Podobne, choć znacznie krótsze wstrzymanie odlotów miało miejsce w styczniu 2023 roku, kiedy awaria systemu informacji lotniczych sparaliżowała ruch na niespełna dwie godziny.




