Rozwód może być szybki jak zerwanie. Ale Nawrocki znów może posłuchać PiS

W 2025 roku rozwiodło się około 61 tysięcy par. To spore obciążenie systemu sądownictwa, zwłaszcza dla sądów rodzinnych. W niedalekiej przyszłości może się to jednak zmienić. Część rozstań ma przebiegać na zasadzie rozwodu pozasądowego, w którym udział będzie brać nie sędzia, a urzędnik z urzędu stanu cywilnego.

Taka wizja zawarta jest w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw. Projekt przyjęty został liczbą 242 głosów "za", przy 187 głosach przeciw i 2 głosach wstrzymujących. Przeciwni projektowi ustawy byli posłowie PiS (170 głosów), Konfederacji (12 głosów) i Konfederacji Korony Polskiej (3 głosy). Co ciekawe, rękę za przyjęciem projektu podniosło dwóch posłów Konfederacji: Przemysław Wipler i Bronisław Foltyn.

Rozwód administracyjny to twór dosyć rewolucyjny jak na nasze europejskie standardy. Nawet w skali całego globu, ponieważ w prawie każdym państwie o rozwodzie decyduje sędzia. Do wyjątków należą Japonia, Chiny i Korea Południowa, gdzie procedura ta przypomina polski nowy wariant rozwodu administracyjnego.

Założeniem przyjętej ustawy jest odformalizowanie procedury rozwodu. Rozwód, który i tak byłby formalnością ze strony sądu, ma odbywać się szybko, bezstresowo i tanio. O udzieleniu rozwodu mają decydować czynniki, takie jak brak dzieci, brak orzekania o winie i brak sporów majątkowych. Wniosek o rozwód musi być wyrazem jednomyślnej woli rozwiązania małżeństwa.

Sama procedura rozwodu administracyjnego faktycznie będzie bardzo prosta. Rozchodząca się para powinna przygotować zgodne oświadczenia o woli rozwodu i uiścić opłatę skarbową. Rozwodzącym się małżonkom przysługiwać będzie okres 30 dni na jednostronne wycofanie wniosku (obydwie strony są do tego równomiernie uprawnione). W przypadku braku wycofania ex-para stawia się w urzędzie i potwierdza decyzję o rozwodzie.

Z perspektywy psychologicznej rozwód należy do jednych z najbardziej stresujących doświadczeń w życiu na równi ze śmiercią bliskiej osoby czy poważną chorobą. Odsunięcie procedury od kontekstu sądowych batalii i stygmatyzacji z nimi związanymi zdecydowanie przełoży się na obniżenie poziomu stresu u rozwodników, a także na obniżenie kosztu mentalnego takiej procedury. Rozstanie samo w sobie często jest procesem bardzo bolesnym i obciążającym, są więc silne przesłanki za tym, by ograniczać niepotrzebne trudności z jego formalną stroną.

Pytanie teraz brzmi: co zrobi Karol Nawrocki? Silny sprzeciw prawicy w trakcie głosowania w Sejmie, który ma na celu "ochronę instytucji małżeństwa" może wpłynąć na decyzję wywodzącego się z PiS prezydenta. Już teraz nie brakuje głosów, że prezydent może zawetować kolejną ustawę, podobnie jak wiele innych inicjatyw koalicji rządzącej.