DPS-y chcą zaorać pod hasłem "nowoczesności". A za reformę zapłacą najsłabsi

Nowy model wsparcia: Mieszkania wspomagane zamiast instytucji?

Ministerstwo uspokaja: DPS-y pozostaną fundamentem

W obliczu rosnącej fali niepokoju, głos zabrała wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej Katarzyna Nowakowska. W rozmowie w RMF starała się wyciszyć negatywne emocje, podkreślając, że reforma ma charakter długofalowy i ewolucyjny. "To ważna ustawa, wskazująca kierunek zaopiekowania się osobą, ale nie wprowadza mechanizmów, które miałyby zlikwidować DPS" – zaznaczała Nowakowska. Według jej zapewnień, domy pomocy społecznej nie znikną z mapy Polski z dnia na dzień.

"DPS-y będą jeszcze długo fundamentem systemu pomocy społecznej" – dodała wiceminister, wskazując, że mieszkania wspomagane mają być jedynie alternatywą, a nie jedynym wyjściem. Resortowi zależy, aby osoba wymagająca pomocy miała własną przestrzeń i prywatność, co ma gwarantować właśnie nowa forma mieszkalnictwa. Zdaniem ministerstwa, zmiana ma na celu podmiotowe traktowanie seniorów i osób z niepełnosprawnościami.

Pracownicy DPS-ów mimo wszystko alarmują

Pomimo zapewnień ministerstwa, środowiska pracowników i stowarzyszenia zrzeszające dyrektorów placówek DPS widzą tę sytuację w znacznie ciemniejszych barwach. Ich zdaniem projekt ustawy wprowadza mechanizmy, które w praktyce uczynią z DPS-ów instytucje niemal niedostępne. Zapisy o konieczności "wyczerpania" innych form wsparcia przed skierowaniem do placówki stacjonarnej mogą sprawić, że prawo do całodobowej opieki stanie się fikcją.

Działacze alarmują, że definicja deinstytucjonalizacji mówi wprost o zastępowaniu opieki instytucjonalnej wsparciem środowiskowym. To budzi realny strach o przyszłość placówek domów pomocy społecznej, które już teraz są coraz częściej zamykane z powodu braku środków na ich utrzymanie. Pracownicy wskazują na szereg zagrożeń płynących z planowanej reformy, m.in.:

Prawdziwy koszt zmian. Czy system wytrzyma reformę?

Największe obawy budzi fakt, że nowe zadania dla pomocy społecznej mogą nie otrzymać gwarancji stabilnego finansowania. Pracownicy obawiają się, że państwo wycofuje się z odpowiedzialności za osoby niesamodzielne, oferując w zamian system oparty na umowach cywilnoprawnych i zasadach rynkowych. To może oznaczać, że dostęp do opieki będzie zależał od grubości portfela beneficjenta, a nie od jego faktycznego stanu zdrowia.

Środowiska opieki społecznej nagłaśniają sprawę w mediach, wytykając sprzeczności między oficjalną narracją ministerstwa a zapisami w ustawie. Jeśli wsparcie środowiskowe zastąpi, a nie tylko "uzupełni" domy pomocy, to przyszłość tysięcy pracowników oraz mieszkańców DPS-ów stanie pod wielkim znakiem zapytania. Spór o kształt reformy dopiero się rozkręca, a jego stawką jest przecież godność i bezpieczeństwo najbardziej bezbronnych obywateli.