Na lotnisku archipelagu Nowa Ziemia w rosyjskiej Arktyce wylądowały samoloty, które Rosjanie ściągają tam tylko przy okazji prób nowej broni. Stało się to kilka dni przed tym, jak w Moskwie niezapowiedzianie pojawił się dyrektor CIA John Ratcliffe. Zdaniem ekspertów to nie zbieg okoliczności, tylko jasny sygnał wysłany przez Kreml.
Chodzi o niebieskie samoloty Ił-976 SKIP, które śledzą lot rakiety i wykrywają promieniowanie. Ich obecność w bazie Rogaczewo zwykle zapowiada próbę Buriewiestnika, czyli pocisku manewrującego o napędzie jądrowym zwanego też "latającym Czarnobylem". Analitycy wiążą ruchy Rosjan z wygasłym w lutym traktatem Nowy START i próbą wciągnięcia Waszyngtonu z powrotem do rozmów o broni strategicznej.
Nowa Ziemia i wizyta szefa CIA. Sierpień dzień po dniu
Ruch w arktycznej bazie i tajemniczy lot C-17A Globemaster III do Moskwy złożyły się w jeden ciąg zdarzeń. Norweski "The Barents Observer" i analizująca zdjęcia satelitarne grupa AviVector rozpisali go niemal co do dnia.
Kalendarium ruchów w bazie Rogaczewo
Szef CIA z Moskwy wrócił po zaledwie 4 godzinach spędzonych w rosyjskiej stolicy. Jeśli oba wątki mają ze sobą związek, Kreml musiał wiedzieć o jego przylocie z wyprzedzeniem.
"Nie mam wątpliwości, że na Kremlu taka wiedza była" – ocenił w rozmowie z Interią dr Piotr Śledź z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego.
Buriewiestnik i Nowy START. Rakieta, która leci 15 godzin bez lądowania
Ił-976 SKIP to duża, pomalowana na niebiesko maszyna zbudowana na bazie transportowego Ił-76. Zbiera dane telemetryczne, czyli pomiary przesyłane przez rakietę w trakcie lotu, i mierzy promieniowanie.
Towarzyszy jej A-50U z obrotowym radarem na grzbiecie. W Rogaczewie stoją też śmigłowce, które dowożą ludzi do Pankowa, gdzie jakieś 170 km na północ Rosjanie przez dekadę zbudowali kompleks startowy dla Buriewiestnika.
Pocisk 9M730 napędza mały reaktor jądrowy. Putin pokazał go 1 marca 2018 roku jako broń o praktycznie nieograniczonym zasięgu, zdolną do manewrów omijających obronę przeciwrakietową.
W październiku 2025 roku gen. Walerij Gierasimow zameldował mu udaną próbę: 14 tys. km i około 15 godzin w powietrzu, czyli średnio jakieś 933 km/h. Lot potwierdził norweski wywiad wojskowy. Reaktor chłodzi prawdopodobnie otwarty obieg powietrza, więc rakieta zostawia za sobą radioaktywny ślad.
Nowy START, który ograniczał liczbę strategicznych nośników po obu stronach, wygasł w lutym. Rosja deklaruje chęć jego wznowienia i jednocześnie ma pracować nad nową bronią strategiczną, a Amerykanie mają dziś większe możliwości rozbudowy arsenału. Dlatego eksperci widzą w arktycznych przygotowaniach element gry o powrót do stołu.
"Buriewiestnik ma być najmocniejszym argumentem Rosji w rozmowach na ten temat z USA. Dlatego możliwe, że należy działania Moskwy rozpatrywać jako próbę zachęcenia Stanów Zjednoczonych do przywrócenia porozumienia" – wskazuje dr Śledź.
Zobacz także
Wizyta szefa CIA w Moskwie. Trzy wersje jednego spotkania
1. Wersja "New York Timesa": presja przed pogorszeniem sytuacji
Wizyta Ratcliffe'a na Kremlu jest opisywana na trzy sposoby. "The New York Times" podaje, że spotkał się z Aleksandrem Bortnikowem, szefem FSB, i przedstawił mu ponurą ocenę stanu rosyjskiej wojny z Ukrainą.
Namawiał Rosjan do zawarcia porozumienia, zanim ich sytuacja wojskowa i gospodarcza się pogorszy, a kryzys paliwowy w Rosji zwiększa presję już dziś. Nie postawił przy tym żadnych gróźb. Analitycy CIA od dawna wątpią, czy doradcy Putina mówią mu prawdę o przebiegu i kosztach wojny.
2. Wersja "WSJ" i Politico: ostrzeżenie przed atakiem na Bałtyk
"The Wall Street Journal" i Politico piszą o ostrzeżeniu przed eskalacją wobec NATO, a konkretnie wobec Estonii, Łotwy i Litwy. Amerykanie mieli też naciskać na ograniczenie rosyjskiego wsparcia dla Iranu.
"Urzędnicy amerykańscy obawiają się, że Putin, znajdujący się pod presją w Ukrainie i w kraju, może rozpocząć atak obejmujący zarówno cyberatak, jak i niewielką inwazję lądową, najprawdopodobniej na jeden z krajów bałtyckich" – czytamy w "WSJ".
3. Wersja Trumpa i milczenie Kremla
Trzecią wersję przedstawił sam Donald Trump, który nazwał podróż "półrutynową wizytą" związaną z kończeniem wojny. Kreml przyznał tylko, że chodziło o "kontakty między służbami bezpieczeństwa" – tak wizytę skomentował rzecznik Dmitrij Pieskow. Ostatni raz szef CIA jechał do Moskwy w listopadzie 2021 roku, gdy William Burns ostrzegał Putina przed inwazją na Ukrainę.
W "Rozmowie naTemat" gen. Pacek wskazuje najgroźniejszy scenariusz dla Europy i ocenia, że samo spotkanie było wydarzeniem nadzwyczajnym, a ryzyko dużej rosyjskiej ofensywy pozostaje niskie.
– Dzisiaj z całą pewnością możliwość jakiejś mocnej eskalacji ze strony rosyjskiej nie jest duża. Natomiast to, czego się najbardziej obawiam, to dalszego testowania – mówi generał.
Startu Buriewiestnika na razie nie ogłoszono i wcale nie musi do niego dojść. Cała operacja może skończyć się na przerzuceniu sprzętu na Nową Ziemię. W tym kontekście i tak to jest bardzo czytelny komunikat.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!