Wizualizacja parterowego domu Czysta Bryła z dwuspadowym dachem, darmowy projekt domu do 70 m2 z katalogu GUNB
Wizualizacja domu Czysta Bryła z rządowego katalogu. Cztery pokoje na parterze i projekt za darmo Fot. CZYSTA BRYŁA STUDIO RAFAŁ STABRYŁA

Dom na emeryturę bez schodów, bez pozwolenia na budowę i z projektem, za który nie trzeba płacić ani złotówki. Takie gotowce naprawdę leżą na rządowej stronie, a pobrano je już dziesiątki tysięcy razy. Tyle że darmowe są tylko do pewnego momentu.

REKLAMA

Od 3 stycznia 2022 r. dom o powierzchni zabudowy do 70 m2, budowany na własne potrzeby mieszkaniowe, można postawić na samo zgłoszenie. Kilka miesięcy później Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) odpalił katalog bezpłatnych projektów takich domów, wyłonionych w konkursie architektonicznym.

Darmowe projekty domów GUNB. Czy naprawdę nic nie kosztują?

W katalogu GUNB jest ponad 100 projektów: zarówno domów do 70 m2, jak większych domów (do 120, 150 i 180 m2) oraz koncepcje domów rekreacyjnych. Samo pobranie nic nie kosztuje.

Pracownia Z500 wyjaśnia, że wystarczy wybrać projekt, zaakceptować warunki i podać w formularzu imię, nazwisko, e-mail, adres oraz telefon, a dokumentacja przychodzi mailem w pliku ZIP.

Darmowy nie znaczy jednak gotowy do budowy. W paczce brakuje projektu zagospodarowania działki (rysunku, który pokazuje, gdzie dokładnie stanie dom), więc projekt musi zaadaptować osoba z uprawnieniami budowlanymi. Trzeba będzie więc wyłożyć pieniądze na architekta, który dopasowuje dom do konkretnej działki, gruntu i lokalnych przepisów.

Dom na emeryturę bez schodów. Te projekty GUNB są parterowe

Na starość schody zaczynają być problemem, a parterówek w katalogu jest kilka. Projekt Castor ma 70 m2 zabudowy i 50,40 m2 powierzchni użytkowej. Wszystko, czego potrzeba do życia, zaprojektowano na parterze: salon z aneksem kuchennym, dwa pokoje, łazienkę, kotłownię i wiatrołap, a poddasze jest użytkowe tylko w najwyższej części.

Podobny metraż ma Czysta Bryła (widzimy go na zdjęciu głównym) z pracowni Rafała Stabryły: 69,31 m2 zabudowy, 50,08 m2 wnętrza i cztery pokoje, wszystkie na parterze. Nazwa to gra słów z nazwiskiem autora, ale bryła rzeczywiście jest prosta. Wariant III tego projektu przewidziano na trudniejsze warunki gruntowe.

Sporo innych projektów idzie w górę. Dom Plus z poddaszem (93,40 m2 wnętrza) nawiązuje do Poniatówek, a więc domów stawianych w międzywojniu z inicjatywy ministra rolnictwa Józefa Poniatowskiego.

Z kolei CUBE 70 pracowni ROOT Architekci to piętrowe nawiązanie do typowej polskiej kostki, które w wariancie III dostało pompę ciepła, fotowoltaikę i rekuperację (wentylację odzyskującą ciepło z wywiewanego powietrza).

Czy domy z darmowych projektów będą się powtarzać? Zmiany za dopłatą

Katalog GUNB z filtrem projektów architektonicznych do 70 m2 pokazuje aktualnie 69 pozycji. Faktycznie różnych domów jest wśród nich tylko 25. Reszta to warianty: lustrzane odbicia, wersje na trudny grunt albo, jak w przypadku Domu Plus, aż cztery odmiany tego samego projektu.

Ryzyko osiedla klonów jest jednak mniejsze, niż się wydaje. Z raportu GUNB wynika, że w 2025 r. zgłoszono budowę 2085 domów do 70 m2 w całej Polsce, a przecież nie każdy z nich musiał powstać według darmowego projektu.

– Mamy nadzieję, że wszystkie konkursowe prace i projekty pomogą w ukształtowaniu harmonii przestrzennej w Polsce – mówiła w 2022 r. Dorota Cabańska, ówczesna p.o. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Jak informował GUNB, cytowany przez Gazetę Prawną, projekty można zmieniać, ale tylko rękami osoby z uprawnieniami budowlanymi, a każda zmiana musi być czytelnie oznaczona w opisie i na rysunkach. Zgody autora projektu urzędnik nie może przy tym żądać, bo za całość odpowiada architekt adaptujący. Tak wynika z interpretacji GUNB, którą przypomniała Pomorska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa.

"Koszty adaptacji i dostosowywania takiego darmowego projektu do własnych potrzeb mogą być naprawdę wysokie" – ostrzega Wojciech Rynkowski z Extradom.pl, serwisu sprzedającego płatne projekty.

Dla porównania gotowe projekty domów do 70 m2 wyceniono tam na 3470, 4800 i 6149 zł, a koszty budowy domu rosną najmocniej od kilku lat. Skorzystanie z darmowego projektu może więc pozwolić sporo zaoszczędzić już na samym początku.