
Onet dotarł do zeznań Macieja Ż. – małego świadka koronnego. Według jego relacji osoby stojące za wyłudzeniami milionów złotych z publicznych grantów miały opłacać polityków prawicy, płacić za milczenie mediom, a nawet budować zagraniczne struktury do wyprowadzania pieniędzy na wypadek zmiany władzy.
Gdyby nie nagranie rozmowy o likwidacji wspólnika za milion złotych, śledczy mogliby nigdy nie poznać pełnej skali powiązań wokół Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jak opisuje Onet, zatrzymany przez CBŚP Maciej Ż. zdecydował się obciążyć swoich dotychczasowych partnerów biznesowych – Krzysztofa B. i Annę O. – opisując mechanizm wręczania milionowych łapówek i powoływania się na wpływy w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz prokuraturze.
W zeznaniach ws. NCBiR padają nazwiska Ziobry, Bielana, Żalka i Nisztora
Maciej Ż., 30-letni biznesmen ze Świdnika uwikłany w karuzele VAT-owskie i oskarżony o podżeganie do zabójstwa, stał się jednym z najważniejszych źródeł wiedzy śledczych o nieprawidłowościach w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju – informuje Onet. Maciej Ż., po zatrzymaniu przez Centralne Biuro Śledcze Policji zdecydował się na współpracę z organami ścigania w trybie art. 60 Kodeksu karnego (instytucja tzw. małego świadka koronnego).
Po zatrzymaniu, od września 2023 roku, Maciej Ż. zaczął składać wyjaśnienia obciążające Krzysztofa B. oraz Annę O., których poznał pod koniec 2021 roku. Według relacji cytowanych przez Onet duet ten miał oferować "ustawianie" paneli i komitetów inwestycyjnych w NCBiR, gwarantując przyznanie dotacji nawet na bardzo słabe merytorycznie projekty.
Mechanizm finansowy miał opierać się na gotówce. Wnioskodawcy przekazywali bezpośrednio Krzysztofowi B. lub Annie O. równowartość 20 proc. wkładu własnego w gotówce (np. 200 tys. zł przy milionowym grancie). Za każdy wypłacony grant organizatorzy procederu mieli inkasować 300–500 tys. zł w gotówce, a dodatkowo 15 proc. oficjalnie i 15 proc. "pod stołem" miało trafiać do osób powiązanych z funduszem.
Zobacz także
Maciej Ż. szacuje, że przekazał Krzysztofowi B. i Annie O. łącznie około 5 mln zł w gotówce, które miały być wpłacane na konta w szwajcarskim banku UBS (częściowo w Berlinie) i inwestowane w nieruchomości w Polsce oraz Hiszpanii.
W swoich kolejnych wyjaśnieniach Maciej Ż. przytaczał rozmowy z Krzysztofem B. i Anną O., w których pojawiały się konkretne nazwiska ze świata polityki, mediów i prokuratury.
Skąd w tej układance Zbigniew Ziobro?
Według relacji Macieja Ż. Krzysztof B. miał chwalić się, że to Zbigniew Ziobro zdecydował o powołaniu go na stanowisko dyrektora w spółce zależnej NCBiR Investment Fund (z pensją 20 tys. zł brutto i budżetem 800 mln zł do rozdysponowania w 2023 r.). Były minister miał też – według słów B. – akceptować projekt wart 55 mln zł, nadzorować przejmowanie 50 proc. udziałów w prywatnych firmach w zamian za finansowanie z funduszu, a po wybuchu afery wokół "Szybkiej ścieżki" polecić B. rezygnację.
To w związku z tym programem na początku 2023 roku CBA wkroczyło do NCBiR. Ziobro zaprzecza, deklaruje, że nie zna żadnej z osób wymienionych w artykule, nazywa wyjaśnienia nieprawdziwymi i zapowiada kroki prawne wobec Onetu.
We wrześniu 2023 roku Maciej Ż. zeznał ponadto, że Krzysztof B. opowiadał o budowaniu dla Zbigniewa Ziobry struktur zagranicznych, przez które miały być wyprowadzane pieniądze z instytucji Skarbu Państwa (m.in. NCBiR i PFR) na wypadek zmiany władzy.
Krzysztof B. miał twierdzić w rozmowach z Maciejem Ż., że z pieniędzy pochodzących z grantów opłaca również Adama Bielana i Jacka Żalka. Już w 2023 roku reportaż TVN24 pokazywał, jaką rolę w aferze NCBiR odegrał Adam Bielan – według dziennikarzy miał nieformalnie uczestniczyć w decyzjach o dotacjach, czemu sam zaprzeczał. W tle pojawia się też nazwisko Piotra Nisztora (pracownika TV Republika).
Gdy pojawiło się ryzyko, że lista sześciu "ustawionych" projektów z programu "Szybka ścieżka" (każdy wart 15–20 mln zł) ujrzy światło dzienne, Anna O. miała powiedzieć Maciejowi Ż., że listę tę otrzymał Piotr Nisztor, a Krzysztof B. zapłacił mu 100 lub 300 tys. zł za nieujawnianie tych informacji. Nisztor potwierdził Onetowi, że nie był przesłuchiwany i nie ma żadnego statusu w śledztwie.






