
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego rozpatrzyło wnioski Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka o uchylenie immunitetów prezesowi TK Bogdanowi Święczkowskiemu oraz wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu. Obaj tracą immunitety, ale Święczkowski nie trafi do aresztu.
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego uchyliło immunitety prezesowi TK Bogdanowi Święczkowskiemu oraz wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu. Jak wynika z opublikowanego w środę komunikatu, obaj sędziowie zostali z urzędu zawieszeni w wykonywaniu czynności służbowych, a ich wynagrodzenia obniżono – odpowiednio o 50 i 25 procent. Zgromadzenie nie zgodziło się jednak na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie Święczkowskiego, a dwa inne wnioski prokuratury odrzucono z powodu braków formalnych. Wyjaśniamy, co dokładnie oznaczają dzisiejsze rozstrzygnięcia i jakich przestępstw dotyczą.
Spór na zamkniętym posiedzeniu TK w sprawie immunitetów
Bogdan Święczkowski i Bartłomiej Sochański nie stawili się osobiście na wyznaczonym na wtorek wysłuchaniu w budynku Sądu Okręgowego w Warszawie, wysyłając swoich pełnomocników. Z nagrań opublikowanych przez Kanał Zero wynika, że mecenas Bartosz Lewandowski zarzucił prowadzącej obrady sędzi Annie Korwin-Piotrowskiej "pozór doręczenia" dokumentów i naruszenie prawa do obrony. Sędzia Korwin-Piotrowska odrzuciła te zarzuty, wskazując na próby kontaktu telefonicznego i wysłanie przesyłek priorytetowych.
Co grozi Święczkowskiemu i Sochańskiemu? Wyjaśniamy wnioski prokuratury
Uchylenie immunitetu sędziowskiego nie przesądza o winie, ale jest warunkiem koniecznym, aby prokuratura mogła przedstawić sędziemu zarzuty i pociągnąć go do odpowiedzialności karnej przed sądem. Jak poinformowała rzeczniczka prasowa Prokuratora Generalnego prok. Anna Adamiak, zakres wniosków wobec obu sędziów różni się zarówno pod względem liczby wątków, jak i wnioskowanych środków zapobiegawczych.
Główne zarzuty i wątki w sprawie Święczkowskiego to:
Już wcześniej opisywano, jak działało oprogramowanie szpiegowskie Hermes kupione przez prokuraturę Ziobry.
W przypadku Bartłomieja Sochańskiego w grę wchodzi uchylenie immunitetu (zgoda na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej) za sytuację wewnątrz TK (uniemożliwianie sędziom wykonywania obowiązków).
W praktyce oznacza to, że Bogdan Święczkowski – w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wszystkich wniosków przez zgromadzenie – musi liczyć się nie tylko z formalnym postawieniem zarzutów karnych obejmujących zarówno jego działalność w Prokuraturze Krajowej, jak i w Trybunale, ale także z możliwością zatrzymania i skierowania przez śledczych wniosku o tymczasowe aresztowanie. Już na początku listopada pisaliśmy, że prokuratura poluje na Święczkowskiego i chce zgody na jego zatrzymanie.
W przypadku Bartłomieja Sochańskiego wniosek dotyczy wyłącznie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej w związku z funkcjonowaniem TK.
Nagrania z zamkniętej części obrad: spór o prawo do obrony i doręczenie akt
Wtorkowe obrady rozpoczęły się przed godziną 9:00 w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, a na godzinę 12:00 zaplanowano wysłuchanie obu sędziów w budynku Sądu Okręgowego w Warszawie. Na czas wysłuchania TK przeniósł się do sądu. Ani Bogdan Święczkowski, ani Bartłomiej Sochański nie pojawili się na miejscu – reprezentowali ich pełnomocnicy.
Choć część posiedzenia dotycząca wysłuchania była niejawna, Kanał Zero dotarł do nagrań dokumentujących przebieg spotkania. Wynika z nich, że między obrońcami a prowadzącą obrady doszło do ostrej wymiany zdań.
Obrońca Bogdana Święczkowskiego domagał się udostępnienia pełnej treści wniosków prokuratury oraz materiału dowodowego. Przekonywał, że prezes TK nie ma dostępu do swojej poczty w Trybunale, a pismo skierowane do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka z prośbą o przesłanie odpisów nie zostało zrealizowane. Według adwokata obrona dysponowała jedynie "suchym opisem wniosku", co w jego ocenie narusza elementarne prawo do obrony.
Mecenas Lewandowski skrytykował wysłanie dokumentów pocztą na prywatne adresy zamieszkania sędziów (Sochańskiego w Szczecinie, a Święczkowskiego w Sosnowcu) w sytuacji, gdy obaj przebywali w Warszawie, a termin odbioru awizowanych przesyłek jeszcze nie minął. Pełnomocnik określił to jako "pozór doręczenia" i zaapelował do obecnych na sali sędziów oraz profesorów prawa o wstrzymanie procedury słowami: "Nie procedujcie państwo w sytuacji, w której gwałcone są fundamentalne prawa dotyczące naszych klientów".
Prowadząca posiedzenie odrzuciła oskarżenia o naruszenie procedur. Wyjaśniła, że przesyłki priorytetowe zostały nadane na adresy zamieszkania obu sędziów 6 listopada i zostały udostępnione adresatom do odbioru. Dodała również, że podejmowała próby bezpośredniego kontaktu – Bogdan Święczkowski nie odebrał od niej telefonu, natomiast Bartłomiej Sochański, któremu zaproponowała osobiste przekazanie wniosku, odpowiedział wiadomością SMS, że nie będzie odbierał pism.
Dodajmy jedynie, że rola pełnomocnika czy obrońcy w postępowaniu przed TK jest zupełnie inna niż na normalnej sali sądowej. Formalnie prawo do złożenia wyjaśnień ma sam sędzia, który może stracić immunitet. Udział pełnomocnika (obrońcy) nie jest gwarantowany. W takim postępowaniu nie prowadzi się klasycznego postępowania dowodowego, nie przesłuchuje się świadków ani biegłych. Rolą obrońcy może być w zasadzie tylko wykazanie błędów formalnych we wniosku o uchylenie immunitetu i przekazanie stanowiska swojego klienta.
Wtorkowe posiedzenie i spór o władzę w Trybunale Konstytucyjnym
We wtorek (17 listopada) odbyło się Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego zwołane przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską. Głównym punktem obrad było rozpatrzenie wniosków Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka o uchylenie immunitetów prezesowi TK Bogdanowi Święczkowskiemu oraz wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu.
Posiedzenie odbywało się w warunkach ostrego sporu ustrojowego wewnątrz samego Trybunału. Przedstawiciele nowej grupy sędziów ogłosili wcześniej, że Anna Korwin-Piotrowska – jako sędzia o najdłuższym stażu – objęła funkcję kierującej Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach służbowych Bogdana Święczkowskiego oraz Bartłomieja Sochańskiego.
Zawieszony prezes TK nie uznaje tych decyzji, określając powierzenie kierowania Trybunałem sędzi Korwin-Piotrowskiej oraz wydawane przez nią zarządzenia jako "uzurpację". Jego stanowisko wzmocniła Izba Odpowiedzialności Zawodowej, choć sam Sąd Najwyższy pękł w sprawie Święczkowskiego – w ciągu czterech dni zapadły tam dwa wzajemnie wykluczające się rozstrzygnięcia. Korwin-Piotrowska idzie na zwarcie – jej zdaniem orzeczenie SN nie ma żadnego wpływu na przerwę w czynnościach obu sędziów.
Wnioski prokuratury trafiły do TK 30 października oraz na początku listopada. W ubiegły piątek sędzia Korwin-Piotrowska poinformowała o odmowie przyjęcia jednego z kilku wniosków dotyczących Święczkowskiego z powodu braków formalnych, natomiast pozostałe skierowano do rozpoznania.
