Bogdan Święczkowski
Dwa orzeczenia w 96 godzin. Sąd Najwyższy pękł w sprawie Trybunału Konstytucyjnego Fot. trybunal.gov.pl

W piątek Sąd Najwyższy uznał, że nie ma prawa mieszać się w sprawy Trybunału Konstytucyjnego. We wtorek w tej samej instytucji znalazł się jednak skład, który uznał coś wprost przeciwnego. Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN, głosami neosędziów, uchyliła zarządzenia sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej o miesięcznym odsunięciu od obowiązków Święczkowskiego i Sochańskiego.

REKLAMA

W ciągu zaledwie czterech dni w gmachu przy placu Krasińskich zapadły dwa wzajemnie wykluczające się rozstrzygnięcia. Gdy legalny sędzia SN Zbigniew Korzeniowski wyrzucił zażalenie Święczkowskiego do kosza, sprawę w swoje ręce wzięła prezeska Izby Odpowiedzialności Zawodowej Maria Szczepaniec i uznała odwołanie się Święczkowskiego za... skuteczne. Tymczasem sędzia Korwin-Piotrowska na 17 listopada zwołała kluczowe Zgromadzenie Ogólne TK w sprawie uchylenia immunitetów i aresztu dla byłego prokuratora krajowego.

Neosędziowie z SN torpedują decyzje kierownictwa Trybunału

Wojna o kontrolę nad Trybunałem Konstytucyjnym osiągnęła nowy poziom. Kryzys odbija się nawet na rynkach – na początku listopada inwestorzy widzieli złoty najsłabszy od trzech lat. Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia o miesięcznej przerwie w czynnościach służbowych prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Decyzja ta zapadła zaledwie kilkadziesiąt godzin po tym, gdy inny sędzia tego samego Sądu Najwyższego orzekł, że SN... w ogóle nie ma prawa zajmować się tą sprawą i przekazał ją do TK. Sędzia Korzeniowski uznał SN za niewłaściwy adres, ponieważ "zakres kognicji Izby Odpowiedzialności Zawodowej nie obejmuje sędziów Trybunału Konstytucyjnego". Jednocześnie zdecydował o przekazaniu sprawy Trybunałowi Konstytucyjnemu jako "odrębnemu organowi władzy sądowniczej".

Po dzisiejszej decyzji Sądu Najwyższego Bogdan Święczkowski i Bartłomiej Sochański uznają się za w pełni uprawnionych do kierowania Trybunałem. Zasadnicze pytanie brzmi: czy sędzia Anna Korwin-Piotrowska i reszta sędziów TK oraz resort sprawiedliwości w ogóle uznają wtorkowe orzeczenie wydane przez skład złożony z neosędziów?

Od zarządzeń Korwin-Piotrowskiej do dwóch decyzji SN

Żeby pojąć skalę chaosu, należy przypomnieć chronologię wydarzeń z ostatnich dni. 30 października sędzia Anna Korwin-Piotrowska, powołując się na status najstarszej stażem sędzi TK, ogłosiła przejęcie kierownictwa nad Trybunałem i wydała zarządzenia o miesięcznej przerwie w wykonywaniu czynności służbowych przez Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. Krok ten miał na celu odcięcie duetu od wpływu na instytucję w czasie, gdy prokuratura kierowała do TK kolejne wnioski o uchylenie ich immunitetów.

Obrońcy odsuniętych sędziów skierowali zażalenie do Sądu Najwyższego. W miniony piątek – jak pisaliśmy, Sąd Najwyższy wystawił Święczkowskiego – sędzia SN Zbigniew Korzeniowski wydał jednoznaczne postanowienie: Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji ustrojowych, by weryfikować zarządzenia porządkowe wydawane wewnątrz autonomicznego Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek został uznany za niedopuszczalny.

We wtorek rano Święczkowski i Sochański zaskarżyli decyzję Korzeniowskiego. Zamiast standardowej procedury, sprawa nabrała ekspresowego tempa. Prezeska Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN Maria Szczepaniec uznała odwołanie, przełamała decyzję o braku jurysdykcji i błyskawicznie wyznaczyła skład orzekający.

Skład złożony wedle niepotwierdzonych informacji z Marii Szczepaniec, Marka Dobrowolskiego (obojga powołanych do SN w procedurze przed upolitycznioną Krajową Radą Sądownictwa) oraz ławnika Andrzeja Sopaty orzekł o uchyleniu zarządzeń Korwin-Piotrowskiej.

Stawka gry: Pegasus, immunitet i wniosek o areszt Święczkowskiego

Uchylenie zarządzeń o przymusowym urlopie Święczkowskiego to nie jest teoretyczny spór o paragrafy. Walka toczy się o wolność i uniknięcie celi aresztu przez Święczkowskiego.

Zaledwie tydzień temu, 3 listopada, minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował o skierowaniu do TK szóstego wniosku o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu. Zarzuty ciążące na byłym zaufanym człowieku Zbigniewa Ziobry są bezprecedensowe w historii polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Chodzi m.in. o finansowanie i wdrożenie w Prokuraturze Krajowej zautomatyzowanego systemu analitycznego Hermes, koordynację i autoryzację bezprawnych operacji inwigilacyjnych przy użyciu Pegasusa czy blokowanie możliwości orzekania sędziom TK wybranym zgodnie z prawem przez Sejm obecnej kadencji.

Co kluczowe – prokuratura poluje na Święczkowskiego: w ramach jednego z wątków wystąpiła do Trybunału nie tylko o uchylenie immunitetu, ale o formalną zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie Święczkowskiego. Równolegle do TK trafił wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Bartłomieja Sochańskiego.

17 listopada: Zgromadzenie Ogólne TK i sądny dzień w alei Szucha

Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zwołała na wtorek, 17 listopada, na godzinę 9:00 Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK, które ma rozpoznać prokuratorskie wnioski o pozbawienie Święczkowskiego i Sochańskiego ochrony immunitetowej. Na godzinę 12:00 wyznaczono wysłuchanie samych zainteresowanych. Równolegle Święczkowskiego czeka dyscyplinarka przed wylosowanym już składem TK.

Po dzisiejszym rozstrzygnięciu SN powstaje paraliż decyzyjny. Bogdan Święczkowski i jego stronnicy będą twierdzić, że zarządzenia o ich odsunięciu przestały istnieć, a co za tym idzie – Korwin-Piotrowska nie ma prawa zwoływać Zgromadzenia, a oni sami wracają do gabinetów prezesa i wiceprezesa. Nie są w tym osamotnieni – nawet Marcin Matczak broni Święczkowskiego, przekonując, że podstawa prawna zarządzeń jest wadliwa.

Obóz rządowy oraz sędziowie uznający prymat prawa europejskiego i konstytucyjnego niemal na pewno podniosą zarzut, że wtorkowe orzeczenie SN zostało wydane przez tzw. neosędziów, których status był wielokrotnie kwestionowany przez TSUE i ETPCz, w związku z czym nie wywołuje ono skutków prawnych.

Czy 17 listopada w alei Szucha zobaczymy dwie zwalczające się grupy sędziów, które będą próbować przejąć fizyczną kontrolę nad salami rozpraw?