Zmiana oceny tuż przed rozdaniem świadectw. Mało kto zna kluczową zasadę

Polska szkoła w czerwcu to zupełnie inny wymiar i na lekcjach niewiele się dzieje. Część uczniów przestaje wręcz przychodzić na zajęcia, ponieważ np. wyjeżdża z rodzicami poszaleć za granicą. To zjawisko ma także swoją nazwę: "wakacje przed wakacjami", bo przez czerwcowy luz wiele szkół zmienia się w fikcję.

Jednak czy nauczyciel może zmienić wystawioną już ocenę końcową? Chociaż wielu uczniów i rodziców nie ma pojęcia o tych zasadach, okazuje się, że jest to jak najbardziej możliwe. Przepisy Prawa oświatowego mówią jasno, choć diabeł tkwi w szczegółach – i w kalendarzu.

W większości szkół oceny końcoworoczne muszą być wystawione na kilka dni lub tygodni przed zakończeniem roku szkolnego, co często pokrywa się z połową czerwca. W polskim systemie oświaty nie ma jednak jednego, odgórnie narzuconego terminu dla wszystkich placówek. Daty ustala dyrekcja szkoły w porozumieniu z radą pedagogiczną.

Zanim jednak w e-dzienniku pojawi się ostateczna cyfra, nauczyciel ma obowiązek poinformować o tzw. ocenie przewidywanej. To pierwsza faza, czyli czas na negocjacje, a także kluczowy moment dla obu stron (ucznia i nauczyciela danego przedmiotu).

Każdy uczeń ma ustawowe prawo ubiegać się o podwyższenie propozycji oceny. Warunki (np. napisanie rocznego sprawdzianu, zaliczenie zaległego projektu) określa statut szkoły. Jeśli uczeń spełni te kryteria, nauczyciel legalnie wpisuje wyższą ocenę. Ale może być także zimny prysznic na koniec roku, ponieważ nauczyciel może obniżyć ocenę przewidywaną. Jeśli po wystawieniu propozycji uczeń ucieknie z kluczowego sprawdzianu, zostanie przyłapany na ściąganiu lub rażąco zaniedba obowiązki, pedagog ma prawo zweryfikować swoją decyzję – o ile procedury w statucie na to pozwalają.

Gdy minie termin poprawkowy, wówczas nauczyciel wpisuje ocenę roczną jako ostateczną, ale na tym nie koniec. Dopóki nie odbędzie się posiedzenie Rady Pedagogicznej Klasyfikacyjnej, system nie jest prawnie zablokowany. Jeśli nauczyciel zorientuje się, że popełnił błąd (np. wpisał ocenę nie temu uczniowi), ma prawo, a nawet obowiązek, dokonać korekty. W systemach, takich jak Librus czy Vulcan, wymaga to zazwyczaj wpisania oficjalnego, pisemnego uzasadnienia zmiany.

W momencie, gdy Rada Pedagogiczna podejmie uchwałę o klasyfikacji uczniów, indywidualna decyzyjność nauczyciela się kończy. Rozpoczyna się trzecia faza i od teraz decydują procedury. System zostaje zamknięty, a dane trafiają do arkuszy ocen, na podstawie których drukowane są świadectwa szkolne (ostatnio w naTemat pisaliśmy o świadectwie szkolnym sprzed 100 lat z nietypową listą przedmiotów). Na tym etapie ani prośby, ani nagła poprawa zachowania nic nie zmienią.

Jeśli jednak uczeń uważa, że ocena końcowa została mu wystawiona niesprawiedliwie, pozostaje jedna, oficjalna droga prawna: zastrzeżenia do rocznej oceny klasyfikacyjnej (Art. 44n. Systemu oświaty). Oto jak wygląda cała procedura:

Co ze świadectwem w takiej sytuacji? Druki świadectw są dokumentami tzw. ścisłego zarachowania. Nie wolno na nich nic skreślać ani poprawiać korektorem. Jeśli procedura odwoławcza zakończy się po myśli ucznia, szkoła ma obowiązek anulować błędny dokument i wydrukować nowe świadectwo.

Warto dodać, że w polskim systemie edukacji zmiana oceny po Radzie Pedagogicznej Klasyfikacyjnej jest zjawiskiem rzadkim, z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności. Modyfikacja przyznanych ocen jest dozwolona, ale jedynie w szczególnych przypadkach, nawet po zakończeniu posiedzenia rady pedagogicznej.

Zmiany mogą być wprowadzone, kiedy pojawią się nowe okoliczności, na przykład, jeśli dostarczone zostaną dodatkowe dowody odnoszące się do postępów ucznia, które wcześniej nie były brane pod uwagę. W takiej sytuacji rada pedagogiczna ma prawo zwołać zebranie, aby rozpatrzyć sprawę i podjąć uchwałę, uwzględniając nowe informacje.

A skoro już jesteśmy w tym temacie, ostatnio w naTemat pisliśmy o tym, że czerwony pasek to już przeżytek, natomiast polskie szkoły wprowadzają kolorową rewolucję na świadectwach. Poza tym nie warto też dać się zwariować, ponieważ "trójkowi" uczniowie mogą lepiej radzić sobie w życiu.