butelka.
W systemie kaucyjnym szykują się kolejne zmiany. Fot. stozuboxana/shutterstock

W systemie kaucyjnym szykują się kolejne zmiany, które mogą odczuć zarówno producenci napojów, jak i sami klienci. Od 1 stycznia 2027 roku firmy sprzedające napoje w butelkach i puszkach bez kaucji zapłacą więcej.

REKLAMA

W 2026 roku opłata produktowa wynosi 3 zł za kilogram opakowań. Od początku 2027 roku będzie to już 15 zł – system kaucyjny znów uderzy po kieszeni opornych. Tak duża różnica może zmienić kalkulacje przedsiębiorców. Część z nich może uznać, że przystąpienie do systemu będzie tańsze niż dalsza sprzedaż napojów w opakowaniach bez kaucji.

Butelki bez kaucji podrożeją? Opłata za jedno opakowanie wzrośnie do 29 groszy

Opłata produktowa to tzw. kara umowna dla firm, które nie przystąpiły do systemu kaucyjnego (prawo to umożliwia). Kwota jest liczona od masy opakowań wypuszczonych na rynek. Jak wyliczyła Anna Kamińska, dyrektor w Kaucja.pl, w szacunkach przytoczonych przez Portal Samorządowy, opłata, która przypada na jedną butelkę PET, wzrośnie z około 6 do 29 groszy.

Dla pojedynczego opakowania nie jest to duża kwota. Jednak producenci rocznie wypuszczają na rynek setki tysięcy lub miliony butelek. Przy takiej skali podwyżka mocno zwiększa już koszty działalności.

Firmy mogą zdecydować się na podniesienie cen napojów – zwłaszcza że Sejm uchwalił już podatek cukrowy do 1,80 zł za litr (ustawa jest na biurku prezydenta). Odczuwalne może to być w przypadku wody mineralnej, przy której cena często ma duże znaczenie dla kupujących. Inni producenci mogą uznać, że bardziej opłaca im się wejść do systemu kaucyjnego.

Nie wszystkie firmy rezygnują z systemu kaucyjnego dlatego, że nie chcą nowych przepisów. W wielu przypadkach jest to odpowiedź na potrzeby niektórych instytucji, dla których problem stanowi zbieranie i przechowywanie pustych opakowań. Dotyczy to szpitali, dużych zakładów pracy czy jednostek wojskowych. W takich miejscach z napojów korzystają setki, a czasem tysiące osób. Trzeba więc mieć miejsce na puste butelki i puszki, a także zadbać o ich odbiór. To jednak wymaga czasu i pracy. Tak jak Polacy znaleźli sposób na kaucję, tak niektóre instytucje wolą zamawiać napoje w opakowaniach bez kaucji. Wtedy to dostawcy płacą opłatę za brak udziału w systemie.

Czy napoje bez kaucji znikną ze sklepów od stycznia 2027 roku?

System kaucyjny czeka wielka zmiana od 2027 roku i takie rozwiązanie będzie wtedy znacznie droższe. Przedsiębiorcy i instytucje będą musieli ponownie ocenić, czy bardziej opłaca im się płacić wyższą opłatę produktową, czy zmienić sposób zamawiania napojów.

Podwyżka ma zachęcić producentów i importerów do wejścia do systemu kaucyjnego. To nie znaczy, że od stycznia 2027 roku ze sklepów znikną wszystkie napoje w opakowaniach bez kaucji. Firmy nadal będą mogły sprzedawać takie produkty – tak jak dziś energetyk Skolima hakuje system kaucyjny. Muszą jednak liczyć się z pięciokrotnie wyższą opłatą produktową niż w 2026 roku.