
Listopad nie ma dobrej prasy. Poeci widzieli w nim niemal koniec świata – miesiąc szarości, melancholii i smutku. Tymczasem moi bohaterowie najwyraźniej nie zamierzają się z tym zgodzić. Już w połowie miesiąca wyciągają choinki, rozwieszają lampki, kupują skrzaty i coraz bardziej zanurzają się w świątecznej atmosferze. Czyżby znaleźli sposób na najbardziej ponury miesiąc w roku?
Bury, rozmiękły listopad. Rano otwieram laptopa: ciemno. Zamykam: ciemno. Nic to, trzeba się przejść.
Wychodzę.
Z nieba sączy się coś pomiędzy deszczem a mgłą. Buty kleją się do mokrego chodnika.
Mijam kolejne bloki. Coś tu się nie zgadza – kalendarz pokazuje listopad, a za oknami już Boże Narodzenie. Światełka oplatają karnisze, układają się w zarysy choinek, rozświetlają balkonowe balustrady.
Zatrzymuję się, żeby zerknąć na telefon. Pika Messenger. "Słuchaj, jutro nie dam rady, bo jadę po choinkę" – pisze koleżanka. Drzewko w salonie, w środku jesieni? Jeszcze kilka lat temu uniosłabym brwi ze zdziwienia. Dziś odpisuję tylko: "Pokaż zdjęcie, jak ubierzesz". Najwyraźniej sezon świąteczny zaczyna się wtedy, kiedy ktoś ma na to ochotę.
Sama zresztą nie jestem bez winy. 13 listopada wybrałam się z córką do kina na świąteczny film. Zwykle taki seans jest już naszą małą tradycją tuż przed Bożym Narodzeniem. W tym roku nie chciałyśmy jednak czekać.
Dziś wieczorem oficjalnie otwieramy sezon na bożonarodzeniowe seanse w domu. Na umywalce w łazience stoi mydło, które po naciśnięciu wygrywa "We Wish You a Merry Christmas". W salonie podryguje i śpiewa zabawkowa choinka, a w każdym pomieszczeniu rozgościł się zabawny skrzat.
Kiedyś zaczynałyśmy od mikołajek, później od 1 grudnia. W tym roku dałyśmy się ponieść świątecznej atmosferze jeszcze w listopadzie.
Nie tylko u nas święta zaczynają się wcześniej. Zanim pojawi się choinka, do mieszkań wkradają się świąteczne zapachy. Cynamon, goździki, pomarańcze.
Dyfuzory stoją już na komodach, a ich aromat potrafi zamienić zwykły listopadowy wieczór w małą zapowiedź Bożego Narodzenia.
Od razu robi się jakoś lżej
O tym, że świąteczne przygotowania zaczynają się coraz wcześniej, dyskutuje się także w mediach społecznościowych. Kiedy Jakub Rzeźniczak z żoną pochwalili się, że kupili już choinkę, w komentarzach rozgorzała dyskusja. Jedni przyznawali, że sami zdążyli już ubrać drzewko, inni żartowali, że w tym tempie za rok zaczniemy dekorować mieszkania na majówkę.
Nie brakowało też głosów, że nie ma w tym nic złego. Jeśli wcześniejsze przygotowania sprawiają radość domownikom, szczególnie dzieciom, dlaczego mieliby z nich rezygnować? Nie trzeba jednak mieć dzieci, żeby czerpać przyjemność z wcześniejszego świętowania. Przekonała się o tym 32-letnia Karolina, która jeszcze niedawno sama nie rozumiała mody na listopadowe dekoracje.
– W zeszłym tygodniu weszłam do Pepco tylko po papierowe serwetki, a wyszłam z dwoma skrzatami na długich nogach, poszewkami w choinki i trzema świeczkami – wymienia. – Kiedyś przewracałam oczami na widok takich wystawek już jesienią, a teraz sama wrzucam te pierdoły do koszyka. Kiedy wracam po siedemnastej z pracy i widzę ten świąteczny klimat, od razu robi mi się jakoś lżej.
Podobnie jest u 28-letniej Oli, która mieszka sama. Dla niej świąteczne dekoracje to sposób na oswojenie długich, ciemnych wieczorów.
– Kiedy wracasz po zmroku do pustego, ciemnego mieszkania, to naprawdę przygnębiające. Dlatego rozwiesiłam już na regale z książkami światełka i przystroiłam dom tak, jakby Boże Narodzenie miało być za chwilę. Nie wydałam dużo, bo miałam sporo ozdób z poprzednich lat, a i tak zupełnie zmieniło to mój nastrój.
Historia Oli pokazuje, że świąteczne dekoracje mogą dawać coś więcej niż tylko ładny widok. W listopadowej szarzyźnie stają się małym źródłem codziennej przyjemności.
Dr Angelika Urbanek, psycholożka i certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (CBT) z Uniwersytetu SWPS, zwraca uwagę, że wcześniejsze wyciąganie ozdób to niekoniecznie kwestia mody, ale sposób na dostarczanie sobie przyjemnych emocji.
– Dla dobrego samopoczucia potrzebujemy codziennie czegoś małego, co sprawi nam radość. Czegoś, co można nazwać mikroszczęściem – przekonuje. – W codzienności, która bywa szybka i stresująca, potrzebujemy momentów, na które możemy czekać. Święta stają się takim emocjonalnym punktem odniesienia. Psychologicznie istotne jest przecież nie tylko osiągnięcie celu, ale również cały proces, który do niego prowadzi.
Dr Angelika Urbanek
psycholożka i certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (CBT) z Uniwersytetu SWPS
Do świątecznych entuzjastów dołączają nawet ci, którzy jeszcze niedawno podchodzili do bożonarodzeniowych dekoracji w listopadzie z dużym dystansem.
– Jeszcze dwa lata temu pukałem się w czoło, kiedy widziałem w sklepach Mikołaje tuż po Halloween – przyznaje 46-letni Tomek. – Jako dziecko musiałem czekać na wszystko do Wigilii. Choinkę ubieraliśmy dopiero na kilka dni przed świętami, a przed kolacją nie mogłem nawet spróbować sałatki, bo od razu słyszałem: "Zostaw, to na święta". Więc może dlatego długo trzymałem się tego porządku. Ale w tym roku namówiła mnie żona.
I tak: Tomek już w połowie listopada zawiesił girlandę na balkonie, a jego żona zajęła się świątecznym wystrojem wnętrza. Wymieniła poszewki na poduszkach, kupiła do sypialni narzutę w choinki, a na komodzie w przedpokoju ustawiła całą armię ceramicznych reniferów i świec pachnących pieczonym jabłkiem z cynamonem.
– Doszliśmy do wniosku, że skoro pogoda za oknem przypomina mokrą ścierkę, to czemu mamy sobie odmawiać czegoś, co po prostu poprawia nam humor? Niech sąsiedzi myślą, co chcą.
Grudzień? Dla niektórych za późno
Jedni nie wyobrażają sobie choinki przed grudniem, inni już w listopadzie chcą otaczać się świąteczną atmosferą. Nie ma jednej daty, która byłaby właściwa dla wszystkich. – To, co Boże Narodzenie dla nas oznacza, jest bardzo indywidualną kwestią, zależną między innymi od naszych doświadczeń i kultury, w której dorastaliśmy – zauważa dr Urbanek. – Na przykład w Stanach Zjednoczonych tradycja celebrowania świątecznej atmosfery trwa znacznie dłużej niż sam świąteczny dzień i podobne zwyczaje coraz wyraźniej obserwujemy również w Polsce. Można spojrzeć na to pozytywnie: świąteczna radość nie musi być zarezerwowana wyłącznie na jeden dzień w roku.
W domach z dziećmi listopadowe popołudnia potrafią być szczególnie trudne. O szesnastej jest już ciemno, plac zabaw odpada, a po pracy i przedszkolu rodzicom często brakuje pomysłów na wspólny czas. Świąteczne przygotowania stają się wtedy gotowym ratunkiem.
– W listopadzie wracamy z synami z przedszkola po ciemku – opowiada 38-letnia Kasia. – Kupiłam im świąteczną pościel i kapcie w renifery. Powiedziałam, że czekamy na święta, zaczęliśmy robić ozdoby. Czytamy też zimowe opowieści i robimy papierowe łańcuchy. Dla dzieci to czysta frajda, a dla mnie sposób, żeby nawet w środku tygodnia stworzyć w domu trochę świątecznej atmosfery.
– To także okazja do budowania rodzinnych wspomnień. Wspólne pieczenie pierniczków, kiedy przy jednym stole spotykają się mama, babcia i córka, staje się okazją do rozmowy i bycia razem – podkreśla dr Angelika Urbanek. – Takie aktywności mogą nas łączyć, wzmacniać więzi emocjonalne z najbliższymi, a w konsekwencji również pozytywnie wpływać na nasz nastrój.
Najciekawsze jest jednak to, że dla niektórych wcześniejsze dekorowanie domu wcale nie oznacza przyspieszania świąt. Chodzi raczej o to, żeby w grudniu mieć mniej na głowie.
– Przez lata trzymałam się zasady, że choinka dopiero na kilka dni przed świętami. Tyle że niedawno odkryłam, że w grudniu nie mam kiedy się nią nacieszyć. Praca, zakupy, firmowa wigilia, stanie w korkach. Człowiek pada na twarz, zanim usiądzie do stołu – tłumaczy 39-letnia Magda, która pracuje na dwa etaty i opiekuje się schorowaną mamą. – W tym roku wyciągnęłam choinkę już w połowie listopada.
Magda
singielka, pracuje na dwa etaty
Dla innych z kolei wcześniejsze dekoracje są sposobem, żeby nacieszyć się dobrą atmosferą na zapas – zanim zacznie się rodzinny stres. Edyta przyznaje wprost, że cieszy się świętami "już teraz", bo wie, że 24 grudnia pokłóci się z teściami, a jeszcze przed Wigilią będzie się denerwować nadchodzącymi spotkaniami.
Czy wcześniejsze świętowanie pozwala nam oswoić także to, co w Bożym Narodzeniu bywa trudne? Z tym pytaniem wracam do psycholożki.
– Przez wiele tygodni budujemy piękną atmosferę świąt, ale kiedy wreszcie nadchodzi ten moment, pojawiają się napięcie, lęk i stres. Jednym ze źródeł tych emocji jest wyidealizowany obraz świąt. Przy jednym stole spotykają się przecież ludzie z różnymi historiami, charakterami, poglądami i oczekiwaniami. Trudne relacje, niewygodne pytania czy nierozwiązane konflikty potrafią odebrać radość ze świętowania – odpowiada.
– Święta nie sprawiają automatycznie, że znikają nasze problemy. Czasami wręcz przeciwnie – uwydatniają je. Nie musimy jednak kochać wszystkich rodzinnych spotkań, żeby lubić święta. Możemy czerpać z nich radość na własne sposoby – uzupełnia dr Urbanek.
Ciąg dalszy tekstu poniżej
Zobacz także
Co za dużo to niezdrowo?
Czy można przesadzić z przedłużaniem świątecznej atmosfery? Istnieje ryzyko, że szybciej się nią nasycimy i w grudniu nie będziemy już tak umieli się cieszyć?
– Jeśli świąteczna atmosfera staje się kolejnym oczekiwaniem, któremu musimy sprostać, może prowadzić do zmęczenia i przesytu. Zwłaszcza gdy przez wiele tygodni próbujemy utrzymywać określony nastrój, dekorować i organizować kolejne aktywności. Dużo zależy od tego, co jest dla nas w świętach ważne. Warto zadać sobie pytanie: czym właściwie są dla mnie święta i jak chcę je przeżywać? – zauważa psycholożka.
Jak mówi dalej, warto pamiętać, że Boże Narodzenie ma również wymiar duchowy – w tradycji chrześcijańskiej to czas miłości, nadziei, przebaczenia i otwartości na drugiego człowieka.
– Niezależnie od religijności warto zastanowić się, co nadaje świętom prawdziwy sens i jakie wartości chcemy w nich pielęgnować. Dlatego warto pamiętać o bliskich, naszych wartościach – podsumowuje.




