Idealny dom 63 m2 na początek i na emeryturę. Bez schodów, bez korytarzy, bez... kredytu

Szaleństwo na rynku nieruchomości wyhamowało i ceny mieszkań w blokach przestały drastycznie rosnąć. Wizja posiadania własnego ogrodu i tarasu wciąż jednak wygrywa z ciasnymi osiedlami. Tym bardziej że cenowo koszty bywają porównywalne. Właśnie to zachęca Polaków coraz częściej do inwestowania w kompaktowe parterówki.

Największy plus (poza ceną, ale o tym później) to mniej biurokracji. Zgodnie z przepisami budynki mieszkalne o powierzchni zabudowy do 70 m2 (wolno stojące i najwyżej dwukondygnacyjne) można postawić na podstawie zgłoszenia, omijając żmudną procedurę uzyskiwania pozwolenia na budowę.

Limit dotyczy przy tym obrysu budynku na działce, a nie powierzchni użytkowej wnętrza. Jest jeszcze jeden warunek: obszar oddziaływania budynku musi w całości zamykać się na naszej działce.

Niewielki metraż oznacza jednak wyrzeczenia. Architekci z pracowni Z500 zwracają uwagę na konieczność otwartych układów. Na 60 metrach kwadratowych musimy pożegnać się z oddzielną garderobą czy spiżarnią, a długie korytarze to zwykła strata przestrzeni. Trzeba być bardziej elastycznym i otwartym (dosłownie) na sprytne rozwiązania.

"Ograniczenie powierzchni wymusza nieraz stosowanie nieszablonowych rozwiązań we wnętrzu. Warto czasem złączyć zwyczajowo podzielone pomieszczenia" – ocenia serwis Domowe Klimaty. Z kolei Studio Krajobrazy minimalizuje ciągi komunikacyjne na rzecz otwartego salonu odciętego od kuchni wyłącznie wyspą.

Metraże podawane w katalogach to powierzchnia użytkowa. W opisanych niżej projektach powierzchnia zabudowy wynosi 81–88 m2, więc bez zmian w bryle nie zmieszczą się one w limicie 70 m2 i wymagają zwykłego pozwolenia na budowę. Jeśli nie przeszkadza nam papierologia, to możemy śmiało brać takiego gotowca.

Przemyślanym układem kusi projekt Kasia 3 autorstwa Michała Gąsiorowskiego z pracowni MG Projekt. Na niecałych 64 metrach kwadratowych (63,70 m2) zmieszczono dwa pokoje oraz otwarty salon z kuchnią, a zadaszenie nad tarasem jest jednym z wariantów. Mimo kompaktowych wymiarów łazienka pomieści wannę i prysznic, a WC zaplanowano osobno. Dach oparto tu na prefabrykowanych wiązarach, co mocno przyspiesza prace i tnie wydatki.

Serwis Budowa Domu Systemem Gospodarczym promuje z kolei murowany wariant o powierzchni 63,52 m2. Jego prosta bryła oparta jest na rzucie prostokąta 11,90 x 6,88 m, a dach ma kąt nachylenia 30 stopni. Twórcy udostępniają instrukcje dla osób chcących murować ściany z betonu komórkowego własnymi rękami bez generalnego wykonawcy.

Portal Extradom przedstawia projekt Parterowy 30 liczący 58,60 m2. To opcja całkowicie pozbawiona barier i schodów, przykryta dachem kopertowym. Wnętrze dzieli się na otwartą strefę dzienną z kuchnią, jadalnią i kominkiem oraz jedną ustawną sypialnię. Projekt da się zaadaptować do technologii prefabrykowanej lub modułowej. To skraca czas realizacji do zaledwie pół roku.

Inną koncepcją jest Parterowy klasyk 60 z serwisu Tooba. Na 59,98 m2 wyeliminowano zbędne hole, zyskując cenną przestrzeń dzienną. Przewidziano tu grubą izolację i ogrzewanie podłogowe, pod które można doprojektować pompę ciepła, a to już gwarancja niskich rachunków.

Zaletą budowy takiego kompaktowego domu jest możliwość postawienia samych murów za zgromadzone oszczędności w gotówce. Nie musimy się wtedy martwić o zdolność kredytową. Jeśli jednak sięgamy po kredyt, osobnym tematem jest budowa domu systemem gospodarczym, bo bank wymaga wtedy kosztorysu i harmonogramu prac.

Wydatki zależą od użytych technologii i województwa. Zestawienia cenowe na 2026 rok pokazują wyraźnie, ile musimy wydać na poszczególne etapy. Należy pamiętać, że mowa tu wyłącznie o samej konstrukcji i wykończeniu, bez kosztu działki. Warto też mieć z tyłu głowy, że koszty budowy domu rosną najmocniej od kilku lat.

Poniżej orientacyjne koszty brutto dla domu o powierzchni ok. 63 m2, przygotowane w oparciu o raporty z portalu OnGeo z połowy bieżącego roku:

Raport Extradom oparty na danych Sekocenbud z pierwszego kwartału 2026 roku wskazuje, że średni koszt stanu deweloperskiego przy budowie metodą zleconą to 5802 zł netto za m2 (to już kwota netto). Najtaniej stawia się domy na Lubelszczyźnie, gdzie stawka nieznacznie przekracza 5,5 tys. zł za m2.

Prosta bryła ratuje budżet. Sama rezygnacja z lukarn (wystające okno na poddaszu) i załamań połaci dachu potrafi obniżyć koszt więźby i pokrycia nawet o 30–50 proc. Każdy kosz i każde załamanie to dodatkowe obróbki, odpad materiału i droższa robocizna dekarza.