Polacy zrywają stare dachy. Zakładają rozwiązanie, które przetrwa 50 lat

Płaski dach wrócił do łask, bo im prostszy projekt, tym mniej problemów i ogólnie budowa wychodzi nas taniej. Kwadratowe bryły stoją dziś na nowych osiedlach pod Warszawą, Krakowem i Wrocławiem, a razem z nimi wraca pytanie o pokrycie. Możemy zaobserwować nowy trend, który wypiera wyświechtaną papę.

Z raportu firmy badawczej Spectis, omawianego przez branżowy portal dachy.info.pl, wynika, że membrany syntetyczne EPDM, PVC i TPO to piąty pod względem wartości segment polskiego rynku pokryć dachowych.

Mimo wyższej ceny "stopniowo zwiększają swoją pozycję na rynku dachów płaskich". Papa wciąż rządzi, ale nie ma już monopolu, a wybór pokrycia to jedna z tych pozycji, które windują koszt budowy domu w 2026 r.

Skrót EPDM to nazwa tworzywa: etyleno-propyleno-dienowy-monomer. W praktyce mówimy o kauczuku syntetycznym, czyli o gumie z tej samej rodziny, z której robi się uszczelki i węże w samochodach. Poza kauczukiem w składzie są między innymi siarka, olej i sadza.

Portal KB.pl podaje, że folię produkuje się w grubościach od 1 do 2,86 mm, ale w Polsce prawie całość zamówień dotyczy wersji 1,14 mm. Żywotność takiego pokrycia serwis szacuje na 50–60 lat, ale przy braku regularnej konserwacji. Janusz Werner z magazynu "Budujemy Dom" mówi ostrożniej o około 50 latach.

Parametry techniczne opisał na portalu Izolacje.com.pl dr inż. Aleksander Byrdy. Metr kwadratowy membrany o grubości 1,15 mm waży poniżej 1,40 kg, arkusze wydłużają się o ponad 300 proc., a materiał pracuje od –45 do +130 st. C.

KB.pl podaje szerszą rozciągliwość, do 450 proc., i węższy zakres temperatur, od –40 do +120 st. C. Guma znosi UV i ozon, a jak pisze Byrdy, charakteryzuje się "małym lub całkowitym brakiem starzenia".

Największa różnica wobec papy jest taka, że arkusze łączy się klejem i taśmami, a nie palnikiem gazowym. Trzy systemy mocowania zebrał w miesięczniku "Izolacje" dr inż. Bartłomiej Monczyński.

Klejenie do podłoża działa przy dowolnym spadku i sprawdza się przy renowacji starych pokryć. Mocowanie mechaniczne, czyli kotwienie łącznikami przez ocieplenie, stosuje się do 33 proc. nachylenia.

Trzeci sposób to balast. Membranę kładzie się luzem i przygniata żwirem, żeby nie porwał jej wiatr. Dociążenie musi ważyć co najmniej 50 kg na metr kwadratowy, więc strop trzeba pod nie zaprojektować. Ważne jest samo połączenie arkuszy. Przy dobrze wykonanym zgrzewie, pisze Monczyński, "spawy są często bardziej wytrzymałe od samych membran".

Dodaje też, że przy mocowaniu mechanicznym da się zamówić płaty docięte na wymiar, nawet do 500 m². Przy zadaszeniu tarasu wychodzi więc kawałek gumy bez jednego szwu. Warto tylko pamiętać, że dochodzą do tego formalności w urzędzie.

Ceny są zaskakująco spójne. KB.pl podaje dla membrany Elevate RubberGard (dawniej Firestone) o grubości 1,14 mm widełki 53–56 zł brutto za metr kwadratowy, a dla membrany Carlisle 1,20 mm około 53,50 zł. Tyle samo, 53 zł przy cenie regularnej 56 zł, kosztuje ona w sklepie dachowemembrany.pl.

To jednak tylko sam materiał. Doliczyć trzeba klej systemowy, taśmy do detali, obróbki blacharskie i robociznę. Sama dostawa paletowa to 332,10 zł plus 35,67 zł za paletę.

Werner szacował, że całe pokrycie wypada o połowę drożej niż z papy, ale to dane z 2019 roku, aktualizowane w 2022. Od tamtej pory koszty budowy domu w Polsce zdążyły jeszcze urosnąć.

Wady wylicza KB.pl i nie są to drobiazgi. Folia jest zwykle czarna, więc latem przegrzewa budynek. Jaśniejsze kolory (jak w greckim sposobie na upały) kosztują więcej. Serwis pisze bez ogródek o "mało efektownym wyglądzie", który z czasem może się pogarszać.

Trzecia rzecz jest najbardziej prozaiczna. Gumę łatwo przedziurawić. Spadającą gałęzią albo przez nieuwagę kogoś, kto akurat pracuje na dachu. Materiał broni się jednak tam, gdzie papa nie daje rady.

KB.pl zauważa, że EPDM nadaje się do dachów zielonych. Guma nie gnije i nie przerastają jej korzenie, więc zniesie na sobie warstwę ziemi z nasadzeniami. Tą samą folią wykłada się dna oczek wodnych i stawów. Na drugi przypadek zwraca uwagę Monczyński. To dachy o skomplikowanym kształcie oraz te, przez które przechodzi dużo instalacji (kominy, wywietrzniki, wpusty odwadniające, podstawy klimatyzatorów). Każde takie przejście trzeba osobno uszczelnić, a każde łączenie to potencjalna nieszczelność. Duży arkusz gumy zostawia ich mniej niż pasy papy.

Odwrotnie wygląda to przy zwykłym garażu. Prosty prostokąt, bez kominów i bez tarasu na górze, papa zamknie równie szczelnie i taniej. Płacenie więcej pieniędzy za nowatorską membranę zwróci się dopiero po wielu latach.