20 września wchodzą nowe przepisy. Muszą zbudować to przy każdym bloku

Decyzja o zakupie pierwszego mieszkania na życiowy start dla dziecka czy zmiana lokum na spokojną starość to zawsze ogromny stres. 20 września 2026 roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii wdraża zupełnie nowe prawo, które zastępuje zasady sprzed dwóch dekad. Urzędnicy postanowili ukrócić naginanie przepisów i tworzenie wybetonowanych osiedli bez pełnej infrastruktury.

Urzędnicy nomen omen przebudowali całe przepisy (można je znaleźć na stronie Rządowego Centrum Legislacji). Skończył się czas szukania luk interpretacyjnych, z których masowo korzystali inwestorzy. I tak, w uzasadnieniu przeczytamy, że np. "w projekcie rozporządzenia stosuje się bezosobowe formy odpowiednich czasowników".

Zamiast wymagań, w aktach prawnych będą teraz twarde warunki. To celowy zabieg, który ma na stałe wyeliminować rynkowe nadużycia. Autorzy ustawy tłumaczą, że "w warstwie lingwistycznej wyjaśnić należy również, że w projekcie rozporządzenia zrezygnowano z używania czasowników 'powinien', 'musi' i ich odmian".

Dlaczego to tak istotne dla kupujących? Te z pozoru niegroźne słowa pozwalały na naginanie zasad i tworzenie kontrowersyjnych rozwiązań architektonicznych. Twórcy nowych ram prawnych dodają, że "Wyrażenia te (...) u osób stosujących przepisy dotychczasowego rozporządzenia w praktyce nadal bywały źródłem wątpliwości". Zmiana języka utrudnia życie cwanym deweloperom.

Większe bloki, czyli te liczące powyżej czterech pięter, wreszcie odsuną się od granic działki. Dystans wyniesie 4 lub 5 metrów, a wyznacznikiem odległości będzie między innymi obecność okien w danej ścianie.

Duże projekty na ponad 20 mieszkań dostaną normalne "miejsca rekreacyjne". Deweloper zbuduje plac zabaw z zacienionymi miejscami do wypoczynku. Resort podsumowuje w dokumencie, że "celem wydania nowego rozporządzenia (...) jest m.in. przyjęcie rozwiązań, które będą odpowiadały aktualnym technologiom występującym w budownictwie, jak również przyspieszą i ułatwią proces realizacji inwestycji".

Kolejnym plusem będą kable do ładowania samochodów elektrycznych na parkingach, co też ułatwi montaż ładowarki do samochodu w bloku. W samych budynkach pojawią się też dedykowane wózkownie i rowerownie o powierzchni minimum 15 metrów kwadratowych.

Największą ulgę na co dzień poczują seniorzy i rodzice z małymi dziećmi. Nowe zasady nakazują montaż wind w każdym bloku, który liczy co najmniej trzy kondygnacje nadziemne.

Ministerstwo wyjaśnia, że "coraz częściej słyszy się o tzw. więźniach czwartego piętra, którzy z różnych przyczyn czy to niepełnosprawności czy podeszłego wieku nie są w stanie opuścić samodzielnie mieszkania, właśnie ze względu na brak zamontowanego dźwigu osobowego".

Problem uwięzienia we własnych czterech ścianach zniknie, a państwo liczy tu na konkretne zyski. Autorzy zmian uściślają, że "montaż dźwigów osobowych czy osobowo-towarowych może przyczynić się do oszczędności, wynikających z faktu samodzielnego funkcjonowania osób o ograniczonej sprawności ruchowej".

Cienkie ściany między sąsiadami też przechodzą do historii. Nowe budynki bez wyjątku spełnią surowe normy dla klasy AQ-0. Taka izolacja dźwiękowa zabezpieczy prywatność, a drgania z klatek schodowych zostaną zablokowane.

Szyb windy otrzyma specjalną dylatację, aby nocna jazda kabiny nie niosła wibracji po całym piętrze. Silniki i inne urządzenia sąsiadujące z lokalami dostaną dedykowane materiały pochłaniające dokuczliwy hałas.

Pojawia się obawa o portfele dzisiejszych kupujących i pytanie, czy opłaca się kupić mieszkanie w 2026 r. Zmiany standardów wymuszą większe wydatki na wczesnym etapie budowy. Firmy budowlane doliczą te pozycje do rachunku, windując ostateczną cenę za metr kwadratowy.

Rząd patrzy jednak na tę sprawę w perspektywie dziesięcioleci. Według oceny urzędników "uwzględnienie kwestii dostępności na etapie projektowania budynku jest mniej kosztowne niż dostosowywanie w przyszłości istniejącej tkanki architektonicznej".

Oszczędzanie na betonie mści się w przyszłości na nas wszystkich. Ministerstwo tłumaczy danymi:? "brak dostępności przestrzeni publicznej powoduje bowiem wzrost kosztów tak dla finansów publicznych (...) jak i budżetów samych obywateli".

Wspólnoty, spółdzielnie mieszkaniowe i mieszkańcy bloków z PRL mogą na razie odetchnąć. Przepisy dotyczą wyłącznie nowych obiektów lub starych gmachów przechodzących gruntowną przebudowę. Nikt odgórnie nie wymusi masowego kucia ścian w wielkiej płycie.

Jeśli w dotychczasowym budynku nie ruszamy całej konstrukcji, zostaje on w spokoju. Urzędnicy uspokajają, że w takiej sytuacji "nie ma obowiązku stosowania przepisów niniejszego projektu rozporządzenia". Obiekt musi tylko spełniać wymogi z czasów swojego faktycznego powstania.