MSWiA przeszkoli 14 tys. dzieci z przetrwania. Na dorosłych chyba machnęli ręką

Ponad 14 tysięcy dzieci i młodzieży w całej Polsce przejdzie szkolenie z zakresu reagowania na kryzysy, pierwszej pomocy i samoewakuacji. Resort spraw wewnętrznych łączy siły ze strażakami i harcerzami, by budować odporność społeczną od najmłodszych lat.

Próby edukowania dorosłego społeczeństwa w zakresie obrony cywilnej i reagowania na zagrożenia przypominają w Polsce orkę na ugorze. Przykłady można mnożyć: ostrzegawczy alert RCB traktowany jest w komentarzach jako "spam i nękanie", kierowcy bezmyślnie wjeżdżają na przejazdy pod opuszczające się szlabany, a koncepcja przygotowania plecaka ewakuacyjnego staje się obiektem internetowych drwin.

Skalę problemu dobrze oddaje moment, w którym alert RCB wywołał panikę z samego rana, a zaniepokojeni Polacy zablokowali stronę MSWiA – choć komunikat dotyczył zwykłego zagrożenia pogodowego. Nie lepiej jest na kolei. W naTemat pytaliśmy ostatnio kierowców wprost: czy wy naprawdę nie umiecie korzystać z przejazdów? Scenariusz z kierowcą utkniętym między szlabanami powtarza się w Polsce miesiąc w miesiąc.

Część dorosłych wciąż nie rozumie, że tzw. plecak ewakuacyjny nie służy do "ucieczki do lasu przed wojną", lecz jest podstawowym zestawem przetrwania na pierwsze 24 lub 48 godzin w przypadku awarii prądu, powodzi, skażenia środowiska czy lokalnego pożaru. Skoro wykorzenienie złych nawyków u dorosłych graniczy z cudem, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowiło zmienić strategię. W dzieciach i młodzieży nadzieja.

Resort spraw wewnętrznych uruchomił bezpłatny program Powszechnych Warsztatów Ochrony Ludności Junior ("PWOL Junior"), który potrwa do połowy grudnia 2026 roku. Do współpracy zaproszono podmioty mające największe doświadczenie w pracy wychowawczej z młodzieżą: Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP (ZOSP RP), Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP), Royal Rangers Polska (skauci protestanccy).

Program skierowany jest do członków Młodzieżowych i Dziecięcych Drużyn Pożarniczych, harcerzy oraz uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych poniżej 18. roku życia. Zajęcia oparte są na treściach z "Poradnika bezpieczeństwa", opracowanego wspólnie przez MSWiA, MON oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.

To element szerszej polityki budowania odporności państwa. Równolegle ruszyły bowiem szkolenia wojskowe dla cywilów, w ramach których dorośli mogą przejść przeszkolenie podstawowe, a za każdy dzień zajęć otrzymują wynagrodzenie.

Zamiast prelekcji i czytania ustaw, program dla najmłodszych opiera się na metodach aktywizujących i grywalizacji. W procesie dydaktycznym dzieci będą zdobywać wiedzę poprzez symulacje sytuacji kryzysowych, pokazy sprzętu ratowniczego, manewry na obozach oraz gry terenowe.

Program podzielono na bloki tematyczne dostosowane do wieku (od 6-latków po 18-latków):

Ten ostatni element nie jest dodatkiem "na doczepkę". Badania pokazują, że dezinformacja zatruwa umysły na tyle skutecznie, że nawet eksperci mają problem z jej rozpoznaniem, jeśli została podana w wiarygodnej formie. Dzieci są w tej grze szczególnie narażone. Specjaliści NASK, opisując zgubny wpływ dezinformacji w social mediach, wskazywali, że część kont powstaje wyłącznie po to, by wywoływać u młodych odbiorców strach, gniew i nieufność.

Potencjał organizacyjny projektu jest ogromny. W samych strukturach Ochotniczych Straży Pożarnych funkcjonuje obecnie ponad 7700 Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) oraz ponad 1365 Dziecięcych Drużyn Pożarniczych (DDP).

Rzecznik ZOSP RP Nina Mirgos-Kilanowska podkreśla, że warsztaty będą realizowane m.in. na obozach szkoleniowo-wypoczynkowych oraz w jednostkach strażackich na terenie całego kraju. Z kolei Komendant Główny Royal Rangers hm. Antoni Rzeszuto zapowiedział, że ich liderzy przeprowadzą zajęcia w co najmniej 40 miejscach w Polsce, wychodząc poza własne struktury – bezpośrednio do szkół i kościołów.

Kontekst tych szkoleń jest bardzo konkretny. Ostatnio Donald Tusk na odprawie w RCB bez ogródek mówił, że eskalacja ze strony Rosji stała się faktem, a alerty RCB w województwach przy wschodniej granicy przestały być czymś wyjątkowym.

Instruktorzy nie mają wątpliwości: nawyki wpojone dzieciom w formie zabawy i wyzwań drużynowych zostaną z nimi na całe życie. Gdy w domu wybuchnie pożar, zabraknie prądu lub syreny ogłoszą alarm, to przeszkolone nastolatki mogą okazać się najbardziej opanowanymi i najrozsądniejszymi domownikami.