Lokomotywa przejeżdża przez przejazd kolejowy, przed opuszczonym szlabanem z czerwonym światłem czekają samochody, nowe kary za przejazd kolejowy
Opuszczony szlaban, czerwone światło i pociąg na torach. Od soboty za wjazd w takiej chwili przepada prawo jazdy. Fot. Dominik Spalek / Shutterstock

Od 21 listopada kierowca, który wjedzie na przejazd kolejowy na czerwonym świetle, straci prawo jazdy na trzy miesiące. To nowa kara poza dotychczasowym mandatem i punktami. Czerwone światło to jednak tylko jeden z czterech przypadków, za który można pożegnać się z uprawnieniami.

REKLAMA

Rzadko się zdarza, żeby przepisy przeszły przez parlament w tak ekspresowym tempie. Rządowy projekt Sejm wziął na pierwsze czytanie 18 września, dziewięć dni po katastrofie w Sokolnikach Suchych. Ustawa ma datę 8 października, 6 listopada trafiła do Dziennika Ustaw i po 14 dniach zaczyna obowiązywać.

– Ostatni wypadek na przejeździe kolejowym w Sokolnikach wywołał szeroką debatę polityczną i publiczną – mówił w Sejmie Stanisław Bukowiec, wiceminister infrastruktury. Przekonywał posłów, że ta tragedia obnażyła słabość obecnych przepisów wobec skali zagrożenia. To się zmieni już w najbliższą sobotę.

Za co zabiorą prawo jazdy na przejeździe kolejowym?

Nowela dopisuje nowe przypadki do art. 135 Prawa o ruchu drogowym, który mówi, kiedy policjant zatrzymuje prawo jazdy na miejscu. Z tekstu ustawy wynika, że dokument stracimy w czterech sytuacjach:

  • Objeżdżanie opuszczonych zapór lub półzapór – ta druga zamyka tylko połowę jezdni, więc niejednego kusi taki slalom.
  • Wjazd przy ruszających się zaporach – kara grozi także wtedy, gdy szlabany zaczęły już opadać albo jeszcze nie podniosły się do końca.
  • Wjazd na czerwonym świetle – liczy się światło ciągłe, migające i dwa czerwone migające na przemian, bo migające czerwone znaczy dokładnie to samo co ciągłe.
  • Wjazd mimo korka za torami – ustawa wymienia też sytuację, w której kierowca wjeżdża na przejazd, "jeżeli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy".
  • Ostatni przepis może zaskoczyć najwięcej osób, bo do jego złamania nie trzeba czerwonego światła ani opuszczonego szlabanu. Wystarczy, że wjedziemy na tory. Chodzi jednak o uniknięcie sytuacji, w której nie mamy jak się ruszyć na przejeździe.

    Zanim więc wjedziemy na przejazd, musimy mieć pewność, że za torami zmieści się całe nasze auto. Jeśli nie, czekamy przed przejazdem, nawet gdy kierowcy z tyłu zaczną trąbić.

    Kary za wjazd na przejazd kolejowy rosną, choć mandat się nie zmienia

    Stare sankcje nie zostały skreślone. Bukowiec przypominał w Sejmie, że za złamanie zakazu wjazdu grozi 15 punktów karnych i 2 tys. zł mandatu, a w recydywie (to samo wykroczenie w ciągu dwóch lat) 4 tys. zł.

    Nowością jest to, że policjant zabierze na miejscu prawo jazdy za pokwitowaniem, a decyzję o zatrzymaniu na trzy miesiące wyda starosta.

    Uzasadnienie projektu tłumaczy, że dotychczasowe kary nie odstraszały kierowców. Wiceminister bronił nowego rozwiązania tak: – Istota tego rozwiązania ma charakter prewencyjny, a nie represyjny – podkreślał.

    Zmienia się też Kodeks karny. Gdy kierowca doprowadzi do katastrofy w ruchu lądowym, sąd będzie musiał orzec zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata. Za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy (do tragedii zabrakło niewiele) zakaz wyniesie minimum rok.

    Wypadki na przejazdach kolejowych i bilans, który z roku na rok jest gorszy

    9 września w Sokolnikach Suchych na Mazowszu pociąg IC "Koziołek" z Lublina do Szczecina uderzył w ciężarówkę. Z torów wypadła lokomotywa i wagony, a jedna z najciężej rannych osób zmarła. Pierwsze ustalenia prokuratury wskazywały, że kierowca wjechał na przejazd mimo sygnału zakazującego wjazdu.

    Dzień później w Łodzi autobus z pasażerami utknął na przejeździe, a pociąg minął go bezpiecznie tylko dlatego, że maszynista zdążył zwolnić. Kolejarze mieli dość i 11 września zwalniali przed każdym przejazdem do 20 km/h. INNPoland komentowało wtedy, że protest maszynistów to i tak łagodna odpowiedź na patokierowców.

    Dane policji, które ministerstwo wpisało do uzasadnienia, pokazują, że nowelizacja była potrzebna "na wczoraj". W 2024 r. na przejazdach doszło do 39 wypadków, zginęły 23 osoby, a 29 zostało rannych. Rok później wypadków było 51, ofiar śmiertelnych 27, a rannych 40. Za 2025 rok "w 38 wypadkach stwierdzono winę kierującego pojazdem", a więc w trzech przypadkach na cztery zawinił kierowca, a nie maszynista czy dróżnik.