Trump nazwał Putina przyjacielem. Dlaczego w Shenzhen najwięcej zyskał Xi Jinping?
Trump nazwał Putina przyjacielem. Dlaczego w Shenzhen najwięcej zyskał Xi Jinping? fot. naTemat

Miała być historyczna deklaracja pokoju, a pojawiły się pytania o upokorzenie Putina, zaskakująca serdeczność Trumpa i rosnącą potęgę Xi Jinpinga. Trzej przywódcy spotkali się w chińskim Shenzhen, by rozmawiać o przyszłości świata. Tylko czy poza wielkimi słowami cokolwiek z tego wynika? Przyglądamy się kulisom szczytu i temu, co jego rezultaty oznaczają dla Polski i Ukrainy.

REKLAMA

Trzech przywódców nuklearnych mocarstw, jeden stół i ambicje, by decydować o globalnym porządku. Spotkanie Donalda Trumpa, Xi Jinpinga i Władimira Putina podczas szczytu APEC miało być wydarzeniem historycznym. Niektórzy zapowiadali nawet Jałtę 2.0 w Shenzhen. Zamiast przełomu dostaliśmy jednak serię dyplomatycznych gestów, deklarację pełną ogólników i niepokojący obraz świata, w którym największe mocarstwa próbują ustalać reguły gry.

Putin upokorzony? Xi Jinping pokazał, kto rozdaje karty

Jednym z najmocniejszych obrazów szczytu był sposób potraktowania rosyjskiego prezydenta. Trumpa osobiście powitał Xi Jinping, natomiast na Putina czekał wysoki rangą chiński urzędnik Cai Qi.

Jeszcze większe emocje wzbudziła oficjalna fotografia. Xi miał gestem wskazać Putinowi miejsce z boku, obok przywódcy Wietnamu. Czy była to demonstracja siły, czy jedynie dyplomatyczny protokół?

Za tymi gestami kryje się znacznie ważniejsza rzeczywistość. Rosja coraz bardziej uzależnia się gospodarczo od Chin. Pekin może rozmawiać z Waszyngtonem, handlować z Europą i jednocześnie korzystać z rosyjskich surowców – to przecież Chiny i Indie kupują rosyjską ropę.

Putin potrzebuje Xi Jinpinga znacznie bardziej niż Xi potrzebuje Putina. I to właśnie może być najważniejsza lekcja chińskiego szczytu.

"Mój przyjaciel" Putin. Trump znowu zaskoczył

Donald Trump zadbał o własny spektakl – był cały w skowronkach na spotkaniu z Putinem. Witając rosyjskiego przywódcę, nazwał go swoim przyjacielem.

W innych okolicznościach można byłoby uznać to za kolejny charakterystyczny bon mot amerykańskiego prezydenta. Problem w tym, że jego "przyjaciel" od lat prowadzi brutalną wojnę przeciwko Ukrainie.

Jednak czy osobiste relacje Trumpa z Putinem mogą przynieść realny pokój? Rosyjski dyktator nie prowadzi wojny dlatego, że brakuje mu przyjaciół w Waszyngtonie. Realizuje określone cele strategiczne. Dopóki uznaje, że wojna mu się opłaca, serdeczne słowa Trumpa niewiele zmienią.

Deklaracja z Shenzhen: ONZ, energetyka, immunitety i bezpieczeństwo nuklearne

Trump, Putin i Xi przy jednym stole podpisali czteropunktową deklarację dotyczącą reformy ONZ, współpracy energetycznej, immunitetów państwowych i bezpieczeństwa nuklearnego.

Szczególnie kontrowersyjny jest zapis dotyczący Międzynarodowego Trybunału Karnego. Trzy mocarstwa ostrzegają przed nadużywaniem uprawnień przez międzynarodowe instytucje sądowe. Trudno nie dostrzec znaczenia tych słów w kontekście nakazu aresztowania Władimira Putina wydanego przez MTK.

A co z Ukrainą? Nie ogłoszono zawieszenia broni. Nie przedstawiono wspólnego planu pokojowego. Nie uzgodniono warunków zakończenia wojny. Co więcej, Ukraina nie uczestniczyła w rozmowach.

To właśnie tutaj pojawia się najbardziej niepokojące pytanie: czy przyszłość Ukrainy i bezpieczeństwo Europy mogą stać się przedmiotem negocjacji prowadzonych ponad głowami zainteresowanych państw?

Trzech przywódców, trzy interesy. A gdzie Polska?

Putin chce udowodnić, że Rosja nadal jest światowym mocarstwem. Trump wierzy, że dzięki osobistym relacjom może negocjować niemal wszystko. Xi Jinping pokazuje natomiast, że to Chiny mogą stać się centrum globalnej dyplomacji.

I właśnie chiński przywódca wydaje się największym politycznym beneficjentem spotkania.

Dla Polski wnioski są znacznie mniej optymistyczne. Rozmowy mocarstw nie muszą oznaczać większego bezpieczeństwa Europy. Tym bardziej że interesy Waszyngtonu, Pekinu i Moskwy nie zawsze pokrywają się z naszymi.

Czy jesteśmy świadkami narodzin nowego porządku świata, czy tylko politycznego spektaklu trzech przywódców?

W swoim komentarzu dla naTemat Paweł Orlikowski analizuje gesty, interesy i ukryte znaczenie szczytu w Shenzhen. Zobacz cały materiał i przekonaj się, dlaczego to spotkanie powinno szczególnie zainteresować Polaków.