Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
MRPiPS zapowiada wzmożone kontrole w grudniu. Fot. Zack Masternak / Klub Lewicy

Przedświąteczny kalendarz w 2026 roku stawia sieci handlowe w trudnym położeniu. Resort pracy nie zamierza jednak przymykać oka na ewentualne próby obchodzenia przepisów. Wręcz odwrotnie. Na wniosek minister Dziemianowicz-Bąk inspektorzy PIP mają niebawem ruszyć w teren z misją "szczególnej wagi".

REKLAMA

Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zawnioskowała o wzmożone kontrole PIP w związku ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia.

Jak wynika z komunikatu MRPiPS udostępnionego przez PAP, sprawa ma związek ze wzmożonym ruchem handlowym w grudniu. Prośba ze strony ministry została skierowana do Głównego Inspektora Pracy i dotyczy podjęcia częstszych kontroli w celu weryfikacji przestrzegania przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedzielę.

Okres promocji oraz czas przed świętami Bożego Narodzenia naturalnie łączą się ze wzmożonym zainteresowaniem ze strony klientów. Nie mogą jednak oznaczać obchodzenia przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedziele czy też pogorszenia warunków pracy pracowników placówek handlowych i e-commerce, którzy zapewniają wtedy obsługę i których praca będzie intensywniejsza w najbliższych tygodniach.

Komunikat Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

PIP przyjrzy się sytuacji "szczególnej wagi"

"W mojej opinii wskazane jest przeciwdziałanie możliwym nadużyciom, dlatego uprzejmie wnoszę o intensyfikację trwających kontroli w sieciach handlowych i placówkach e-commerce oraz o podejmowanie nowych kontroli tak, aby zminimalizować ryzyko łamania prawa pracy w tych sektorach, dla których rozpoczynający się okres roku jest szczególnie intensywny" – pisze we wniosku do GIP ministra Dziemianowicz-Bąk.

O co dokładnie zabiega MRPiPS? Chodzi tu m.in. o wyjątkowo niekorzystny dla sklepów zbieg okoliczności. Kalendarz w 2026 roku sprawia, że czekają na nas aż cztery dni bez handlu. Jednocześnie wciąż czekają na nas aż trzy niedziele handlowe. Mowa tu o:

  1. 6 grudnia,
  2. 13 grudnia,
  3. 20 grudnia.

Problem polega na tym, że pracodawcy nie mogą zobowiązać pracowników do pracy we wszystkie te niedziele. Mogą nakazać im przyjście do pracy tylko w dwie z nich.

Wynika to bezpośrednio z przepisów ustawy z 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. W artykule 7 aktu czytamy, że choć zakaz nie obowiązuje w "kolejne trzy niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia", to w tym konkretnym przypadku "pracownik lub zatrudniony może wykonywać pracę w handlu oraz wykonywać czynności związane z handlem nie więcej niż w dwie niedziele".

Dalsza część artykułu poniżej.

Kontrola PIP może wlepić grzywnę

Co grozi pracodawcy za złamanie przepisów? W ustawie jest przepis z sankcjami prawnymi, ale jest z nim pewien problem.

"Kto, wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele lub święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega karze grzywny w wysokości od 1000 do 100 000 zł" – czytamy w artykule 10. ustawy. Zwróćmy uwagę na pierwsze zdanie. Mamy tu lukę – w ustawie nie ma odrębnego zapisu o karze grożącej za złamanie przepisów "nie wbrew zakazowi handlu" (de facto w te trzy niedziele handel nie jest objęty zakazem).

W praktyce nie wiadomo więc do końca, jak przepis będzie egzekwowany i w jakich przypadkach znajdzie zastosowanie. W przypadku umów o pracę odpowiedzialność pracodawcy prawdopodobnie będzie oceniana również z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy.