Załużny NATO wkłada między "bajki". Ukrainiec ma pomysł na lepszy sojusz

Wałerij Załużny, ambasador Ukrainy w Wielkiej Brytanii i były głównodowodzący ukraińskiego wojska, odniósł się do obecnej sytuacji na linii Kijów–NATO. Dyplomata sugeruje, że jego kraj powinien skupić się na budowaniu bezpieczeństwa w oparciu o alternatywne sojusze. – Znam NATO bardzo dobrze. Przez około 12 lat osobiście dbałem o to, abyśmy przyjęli standardy NATO i co roku słuchałem bajek, że jesteśmy o krok od dołączenia do NATO – stwierdził Załużny w wypowiedzi przytaczanej przez Europejską Pravdę. Były dowódca wojsk ocenia, że Ukraina nigdy nie dołączy do NATO.

Dyplomata uważa, że nie jest możliwe przystąpienie do organizacji, która "kieruje się doktrynami z II wojny światowej w świetle obecnych możliwości Sił Zbrojnych Ukrainy". Zauważa jednakże, że "Ukraina potrzebuje technologii, którymi dysponują państwa NATO".

Choć współpraca z NATO jest Ukrainie potrzebna, Załużny sugeruje, że w obecnej sytuacji postawienie na alternatywne sojusze ma być skuteczniejsze. Jako jeden z nich wymienia "europejski blok bezpieczeństwa militarnego". O możliwości powstania takiego paktu mówi się już od jakiegoś czasu, m.in. w związku z napięciami pomiędzy USA a resztą NATO.

Załużny przytoczył także istniejący już teraz sojusz JEF. Ambasador sugeruje, że Ukraina powinna starać się o członkostwo w tej organizacji i wyraził ubolewanie z braku dążenia Kijowa do uczestnictwa w tej inicjatywie. O co dokładnie chodzi?

Połączone Siły Ekspedycyjne (Joint Expeditionary Force), czyli JEF, to sojusz wojskowy skupiający kraje przede wszystkim z północy kontynentu.

Na liście członków są obecnie:

Wszystkie te państwa są obecnie członkami NATO i mają jednoznacznie negatywny stosunek do rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Przyglądając się członkom JEF, należy zwrócić także uwagę na główny obszar działania sojuszu – to przede wszystkim region Morza Północnego i Morza Bałtyckiego. Organizacja deklaruje gotowość do integracji działań na morzu, w powietrzu, na lądzie, w kosmosie i cyberprzestrzeni. Zarówno pomiędzy państwami, które wchodzą w skład sojuszu, jak i innymi państwami NATO.

Dalsza część artykułu poniżej.

JEF nie odcina się od sojuszu północnoatlantyckiego, a wręcz deklaruje opieranie się o jego doktrynę i określa pakt "ostatecznym gwarantem bezpieczeństwa Europy".

Różnica pomiędzy JEF a NATO ma polegać przede wszystkim na szybkości i precyzji działania. JEF ma zapewnić możliwość prowadzenia operacji na szczeblu regionalnym, bez konieczności angażowania się w długotrwałe procesy decyzyjne.

Warto także zauważyć, że jedną z kluczowych cech działania JEF jest mechanizm "opt-in", czyli dobrowolnego udziału w działaniach grupy. Państwa nie są zobligowane do podjęcia konkretnych kroków w przypadku zewnętrznego ataku (nie jest to więc tradycyjny sojusz militarny), a czynią to w ramach własnej autonomicznej decyzji.

Przedstawiciele JEF wielokrotnie deklarowali chęć wspierania Ukrainy. Wołodymyr Zełenski wystąpił na szczycie organizowanym przez sojusz w Helsinkach w marcu 2026 roku.

Współpraca nie ogranicza się jednak do formalnych spotkań pomiędzy politykami wysokiego szczebla i dyplomatycznych deklaracji. JEF od 2025 roku współpracuje z Ukrainą w ramach tzw. Wzmocnionego Partnerstwa (Enhanced Partnership). Organizacja działa z Kijowem w ramach wymiany doświadczeń taktycznych, rozwijania technologii obronnych i transferu "know-how" w zakresie rosyjskich UAV (dronów bojowych). W tym roku Ukraińskie jednostki wzięły udział we flagowych ćwiczeniach sojuszu – JEF LION.