Co roku słyszymy tę samą śpiewkę o Marszu Niepodległości: "przecież tam idą zwykłe rodziny z dziećmi". To prawda. Tyle że każdy przyzwoity człowiek w tym tłumie staje się dla organizatorów najcenniejszą walutą – żywą tarczą, za którą chowają się nacjonalistyczne hasła i brunatna ideologia. Lepiej wywiesić biało-czerwoną flagę na balkonie i wybrać spacer po cichej Warszawie zamiast marszu w gryzącym dymie rac.

REKLAMA

Gryzący dym z rac (mimo formalnego zakazu ich stosowania), huk petard, zaciśnięte pięści i wielotysięczny pochód idący przez most Poniatowskiego. Dla wielu 11 listopada w Warszawie stał się synonimem narodowego święta, a organizatorzy przekonują, że Marsz Niepodległości 2026 szykuje się na rekord. Jednak za biało-czerwonymi flagami i obecnością "zwykłych rodzin z dziećmi" kryje się historia, której nie da się przypudrować patriotycznymi deklaracjami.

Kiedy idziesz w tym marszu, stajesz się najcenniejszym zasobem organizatorów: darmowym alibi i żywą tarczą legitymizującą skrajny nacjonalizm. I w takim właśnie marszu ma zamiar wziąć udział prezydent Polski, Karol Nawrocki.

Marsz Niepodległości nie powstał ze spontanicznego porywu serc warszawiaków – stworzyły go organizacje o przedwojennym, antysemickim rodowodzie, które w wolnej Polsce świętowały najazdy dawnych bojówek i podpalały ulice. Choć glany zastąpiono garniturami, mechanizm szczucia pozostał ten sam. Próby "rozcieńczenia" tego marszu przez normalnych obywateli są mrzonką.

Patriotyzm to nie zaciśnięta pięść. Marsz Niepodległości nie ma nic wspólnego z wolnością

Odzyskanie niepodległości w 1918 roku było powrotem do wolnego świata, a nie triumfem szowinizmu. Dlaczego w Warszawie co roku zamiast dumy oglądamy festiwal lęku przed obcymi i agresję?

Marsz narodził się z inicjatywy Obozu Narodowo-Radykalnego i Młodzieży Wszechpolskiej – środowisk, których przedwojenne odpowiedniki wprowadzały getto ławkowe. A po 1989 roku te właśnie środowiska gloryfikowały bojówki sprzed wieku.

Zamieszki na Marszu Niepodległości: od wozu TVN24 po "bitwę o Empik"

To było dawno i nieprawda? To czemu co rusz mamy jakieś zamieszki: od spalonego wozu TVN24 w 2011 roku, przez podpaloną budkę pod ruską ambasadą w 2013, aż po "bitwę o Empik" i pożar przy al. 3 Maja – w pracowni badacza Witkacego – w 2020 roku? Nieprzypadkowo w tym roku, po zamachu w Krakowie, Marsz Niepodległości pod nadzorem służb przejdzie przez Warszawę, w której 11 listopada obowiązuje zakaz noszenia broni i używania wyrobów pirotechnicznych.

Jak uczcić 11 listopada bez Marszu Niepodległości

Święto Niepodległości w 1918 roku było opowieścią o wolności, zrzuceniu kajdan i dołączeniu do rodziny nowoczesnych narodów. Prawdziwy patriotyzm nie potrzebuje dymu z rac, nie szuka wrogów za każdą granicą i nie mierzy polskości wykluczeniem.

Biało-czerwoną flagę można z dumą wywiesić na własnym balkonie, a wolną Polskę uczcić spacerem, spotkaniem z bliskimi i spokojem – tak jak robi to choćby rodzinna Parada Niepodległości w Gdańsku – zostawiając uliczny teatr tym, którzy bez wroga nie potrafią zdefiniować samych siebie.