Radosław Sikorski, szef MSZ.
MSZ ogłasza sukces w ONZ Fot. Flickr.com / MSZ / Konrad Laskowski

W strukturach Organizacji Narodów Zjednoczonych zadziało się niemałe przetasowanie. Po raz pierwszy od sześciu dekad miejsce przypadające Europie Wschodniej w JIU nie przypadnie przedstawicielowi Rosji. Zamiast tego inspektorem zostanie Polak – Jakub Chmielewski. MSZ mówi o sukcesie polskiej dyplomacji i ma ku temu powody.

REKLAMA

"Polska pokonuje Rosję w wyborach do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (JIU) ONZ!" – przekazało 12 listopada wieczorem MSZ. Resort podziękował w komunikacie na X za poparcie 95 państw w głosowaniu w Zgromadzeniu Ogólnym. "To zobowiązanie do dalszej pracy na rzecz efektywności i transparencji Organizacji" – zapewnia ministerstwo.

Rolę reprezentanta w JIU obejmie Jakub Chmielewski. Jego kadencja potrwa od 2028 do 2032 roku. Wcześniej w JIU inspektorem był Andrzej Abraszewski. Działał w latach 1991–2002.

"Historyczne zwycięstwo Polski w ONZ"

Rzecznik MSZ – Maciej Wewiór – udostępnił na X post, który zdradza szerszy kontekst wygranej w głosowaniu. "Przez sześć dekad istnienia JIU jedno z dwóch miejsc dla Europy Wschodniej zawsze zajmowały ZSRR lub Rosja" – napisał przedstawiciel resortu.

Maciej Wewiór zwraca uwagę, że "wybór naszego kraju do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (JIU) kończy nieprzerwaną, 60-letnią serię Moskwy!" i jest to "historyczne zwycięstwo" w ONZ.

MSZ podkreśla, że taka decyzja przedstawicieli państw członkowskich to "wyraz zaufania do kompetencji polskiego eksperta oraz potwierdzenie zaangażowania Polski na rzecz wzmacniania przejrzystości, rozliczalności i efektywności funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych".

Resort zapewnia też, że sukces polskiego kandydata był rezultatem szeroko zakrojonej kampanii oraz skutecznych działań polskiej dyplomacji. "Poza Stałymi Przedstawicielstwami RP przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie w inicjatywę z zaangażowaniem włączyły się również polskie ambasady i konsulaty na całym świecie" – czytamy w dalszej części komunikatu MSZ.

Nie obyło się też bez wsparcia z zewnątrz. Ministerstwo informuje, że pomoc w kampanii zapewniły także delegatury i przedstawicielstwa UE, które wspierały promowanie polskiej kandydatury w JIU.

Dalsza część artykułu poniżej.

Czym jest JIU? Na czym polega sukces Polski?

Warto wyjaśnić jednocześnie, że w JIU nie zasiadają państwa, a osoby. Łącznie organ składa się z 11 inspektorów. Jedno z dwóch miejsc przypadających Europie Wschodniej nieprzerwanie od początku istnienia JIU, czyli od 1968 roku, zajmowali inspektorzy z Rosji.

Obecnie drugim inspektorem z Europy Wschodniej jest Victor Moraru z Mołdawii. Jego kadencja kończy się w 2030 roku.

Jeśli zaś chodzi o funkcję tego organu – to instytucja kontrolno-doradcza. Warto zaznaczyć, że jest jedynym niezależnym zewnętrznym organem nadzoru w ramach ONZ. Jak wskazuje MSZ, "JIU odpowiada za prowadzenie inspekcji, ewaluacji i dochodzeń służących poprawie efektywności działania, zarządzania oraz koordynacji między organizacjami Narodów Zjednoczonych". Inspektorzy JIU są niezależni, mogą samodzielnie wybierać obszary analiz i kontroli, a także realnie wpływać na funkcjonowanie całej ONZ.