Logo NBP i slogan "dbamy o wartość polskiego pieniądza"
NBP blokuje finanse TK. Fot. Shutterstock

Spór o kierownictwo Trybunału Konstytucyjnego dotarł do bankowych rachunków instytucji. NBP przyznaje, że sam nie może rozstrzygnąć, kto powinien kierować TK. W związku z tym bank podjął działania dotyczące finansów Trybunału.

REKLAMA

16 listopada NBP wydał komunikat, w którym przypomina, że to właśnie on prowadzi rachunki bankowe Trybunału Konstytucyjnego. Organ przywołuje na początku oświadczenia przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o NBP, by potem przejść do zarysowania politycznego kontekstu, do którego się odnosi.

"W związku z sytuacją zaistniałą w wyniku wydania 30 października 2026 r. przez Annę Korwin-Piotrowską zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach sędziego TK Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego pojawiło się zagadnienie związane z właściwą reprezentacją Trybunału" – przypomina NBP.

Faktycznie, taki dokument został opublikowany na stronie TK 30 października. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska przejęła stanowisko prezesa Trybunału, a wcześniejszy prezes i wiceprezes TK zostali przez nią zawieszeni. To właśnie te wydarzenia zainicjowały najnowszy spór wokół TK i zintensyfikowały protesty przed budynkiem Trybunału.

Już po tych wydarzeniach, bo 2 listopada, jak podaje NBP, "Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski złożył w NBP oświadczenie dotyczące reprezentacji TK (wskazał osoby uprawnione) w relacjach z NBP w związku z realizacją umowy rachunku bankowego". Bogdan Święczkowski potwierdził swoje stanowisko 12 listopada, dołączając do pisma kierowanego do NBP uchwałę Sądu Najwyższego z 10 listopada 2026 roku. Wynika z niej, że natychmiastowa przerwa w czynnościach TK prezesa i wiceprezesa została przez SN uchylona. Warto wspomnieć, że sędzia Korwin-Piotrowska twierdzi, że uchwała nie ma żadnego wpływu na sytuację wokół TK. To jednak dopiero pierwsza strona medalu.

Dwóch prezesów i dwie decyzje

W dalszej części oświadczenia czytamy, że 6 listopada 2026 roku NBP otrzymał dwa dokumenty:

  1. Zarządzenie z 30 października 2026 r. (odwołanie Święczkowskiego i Sochańskiego z funkcji sędziów TK),
  2. Dokumenty "wskazujące co do zasady inne osoby uprawnione w zakresie dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych Trybunału Konstytucyjnego prowadzonych przez NBP".

Na czym według NBP polega problem? "Doszło więc do sytuacji, w której w NBP złożone zostały wzajemnie znoszące się zestawy dokumentów potwierdzających uprawnienia do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach TK".

Dalsza część artykułu poniżej.

NBP przyznaje, że w sprawie TK ma związane ręce. Ale nie do końca

"NBP nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego kierowania Trybunałem Konstytucyjnym" – wyjaśnia organ. "Kwestia ta ma jednak dla NBP podstawowe znaczenie z punktu widzenia ustalenia osób uprawnionych do dysponowania środkami TK zgromadzonymi na rachunkach bankowych prowadzonych przez NBP" – dodają przedstawiciele banku.

Organ nie zajmuje tym samym politycznego stanowiska wprost, zauważa jednak, że "niezbędne stało się wypracowanie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego". To z kolei sprawia, że NBP musiał wykonać analizę "treści stosunku prawnego ustalonej tą umową i właściwymi dla zaistniałego stanu faktycznego normami, wynikającymi z przepisów powszechnie obowiązujących". Co kryje się za tym prawniczym przekazem?

Otóż chodzi tu o wstrzymanie realizacji przez NBP zleceń płatniczych dokonywanych przez TK. W praktyce NBP zamraża dostęp do pieniędzy TK oraz uniemożliwia bieżące dysponowanie środkami organu.

NBP zaznacza, że zlecenia płatnicze nie są realizowane niezależnie od tego, kto je zleca. W tej sprawie został wydany odrębny komunikat uzupełniający, którego fragment zawiera wyjaśnienie tej kwestii: "w NBP podjęta została decyzja o wstrzymaniu wszelkich zleceń płatniczych dotyczących środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach Trybunału Konstytucyjnego prowadzonych przez Narodowy Bank Polski. Oznacza to, że nie są realizowane zlecenia płatnicze niezależnie do tego, przez kogo są one zlecane".