Cmentarz
Rząd planuje zmiany w przepisach dotyczących pochówku. Fot. Shutterstock.com / Tupungato

Do wykazu prac rządu trafił właśnie projekt nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Jego celem jest przede wszystkim unowocześnienie i ujednolicenie przepisów sprzed ponad 60 lat. Zmiany przewidują możliwość m.in. rozsypywania prochów na morzu, a także organizacji pochówków w urnach z sadzonką drzewa.

REKLAMA

Za przygotowanie projektu nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych odpowiada Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Jak argumentuje resort, dotychczasowe przepisy pochodzą z 1959 roku, więc część tych rozwiązań dawno przestała już odpowiadać współczesnym potrzebom i wyzwaniom związanym z organizacją oraz funkcjonowaniem cmentarzy. To nie pierwsze w ostatnim czasie plany rewolucji na cmentarzach, ponieważ niedawno opisywaliśmy już w naTemat, że rząd porządkuje przepisy, które mają blisko 70 lat.

Pola pamięci na cmentarzach, prochy rozsypane na morzu i biourny z sadzonkami drzew

Nowe regulacje mają wprowadzić spójne i przejrzyste zasady dotyczące organizacji pochówków, działania cmentarzy oraz postępowania ze zwłokami i ludzkimi prochami. Przepisy uwzględnią zarówno poszanowanie godności i woli zmarłych, jak i wymogi sanitarno-epidemiologiczne.

Pomóc w realizacji tych założeń ma m.in. możliwość tworzenia na cmentarzach specjalnych stref, tzw. pól pamięci, przeznaczonych do rozsypywania prochów osób zmarłych. W takim miejscu trzeba będzie zapewnić widoczną informację o personaliach osób, których prochy tam rozsypano. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem tworzenia takich stref na cmentarzach i ściśle określają, gdzie można pochować urnę z prochami zmarłego.

Kolejną zmianą jest możliwość rozsypywania prochów poza cmentarzami – w określonych miejscach i na zasadach wskazanych w ustawie. Pojawia się tu opcja rozsypania prochów na morzu, np. z pokładu statku lub łodzi, w odpowiedniej odległości od brzegu oraz z dala od portów i kąpielisk. Jak wskazuje resort, umożliwi to realizację woli osób, które za życia wyraziły życzenie takiej formy pochówku. Pokazał to choćby głośny problem z ostatnią wolą Stanisława Tyma.

Kolejną propozycją jest uregulowanie stosowania biourn, umożliwiających ekologiczne formy upamiętnienia zmarłych. Dotąd ekologiczne pogrzeby w Polsce nie miały oparcia w przepisach. Twórcy nowelizacji argumentują, że celem regulacji jest stworzenie podstaw prawnych do stosowania biourn jako alternatywnej formy pochówku, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony środowiska. Dopuszczone zostaną biodegradowalne urny z sadzonką drzewa lub innej rośliny oraz umieszczanie urn w istniejących już grobach rodzinnych.

Domy pogrzebowe i strefy wokół cmentarzy. Kiedy zmiany wejdą w życie?

Resort wskazuje również, że ważną częścią nowelizacji będą regulacje sanitarno-epidemiologiczne. Już kilka lat temu sanepid chciał dużych zmian w przepisach dotyczących zmarłych. Dotyczą one między innymi zasad funkcjonowania domów pogrzebowych oraz przeprowadzania ekshumacji zwłok. Projektowane przepisy obejmą też kwestie zakładania, rozbudowy, zamykania i likwidacji cmentarzy.

Uporządkowane mają zostać również zasady dotyczące stref sanitarnych wokół cmentarzy oraz lokalizacji nowej zabudowy w ich sąsiedztwie. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2027 roku.

– Obowiązujące przepisy były tworzone ponad sześćdziesiąt lat temu. Dziś potrzebujemy nowoczesnych regulacji, które uwzględnią zmieniające się oczekiwania społeczne dotyczące sposobów pochówku i upamiętniania bliskich. Naszym celem jest przygotowanie rozwiązań odpowiadających wyzwaniom XXI wieku, przy pełnym poszanowaniu godności osób zmarłych oraz ich rodzin – mówił wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski.