
Spór dotyczący Trybunału Konstytucyjnego toczy się już nawet w głowie jego zawieszonego prezesa. Bogdan Święczkowski utrzymuje, że uchwały o uchyleniu mu immunitetu i zawieszeniu nie istnieją, ponieważ zwołane przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską posiedzenie było bezprawne. Mimo to chwali sędziów za niewyrażenie zgody na areszt i zapowiada analizę możliwości odwołania się od ich decyzji.
W środowej rozmowie z dziennikarzami przed budynkiem Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie, relacjonowanej przez Polsat News, Bogdan Święczkowski zakwestionował ważność wtorkowego zgromadzenia sędziów zwołanego przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską. Przypomnijmy: we wtorek Zgromadzenie TK rozstrzygnęło o immunitetach jego i Bartłomieja Sochańskiego, a komunikat w tej sprawie opublikowano w środę.
Święczkowski nie uznaje uchwał TK, ale chwali sędziów za brak zgody na areszt
– Nie było żadnego Zgromadzenia Ogólnego i nie zapadły żadne uchwały, więc w żadnym wypadku nie jestem zawieszony – oświadczył Święczkowski.
W jego wypowiedziach pojawiło się jednak wyraźne napięcie między całkowitym negowaniem legalności zgromadzenia a odnoszeniem się do jego konkretnych rozstrzygnięć.
Mimo określenia uczestników posiedzenia mianem "ludzi, którzy uzurpują sobie bycie sędziami Trybunału Konstytucyjnego", Święczkowski wyraził zadowolenie z tego, że gremium to odrzuciło wniosek prokuratury o zgodę na jego zatrzymanie i tymczasowy areszt. Nazwał to "otrzeźwieniem" tych osób i ocenił, że nie przekroczyły one granicy przestępstwa kryminalnego. Dodał jednocześnie, że ewentualna zgoda na areszt i tak byłaby całkowicie niewiążąca.
Zwracając uwagę, że w komunikacie TK powołano się na przepisy ustawy o ustroju sądów powszechnych, Święczkowski stwierdził, iż "zapewne będzie mu przysługiwało jakieś prawo zażalenia na tę bezprawną decyzję gremium". Oznaczałoby to formalne zaskarżenie aktu organu, którego istnieniu sam zaprzecza.
Zapowiedział, że nie zamierza stawiać się na wezwania śledczych (zastrzegając, że ostateczna taktyka zależy od jego pełnomocników). Argumentował, że skoro jego immunitet nie został skutecznie uchylony, stawienie się w prokuraturze oznaczałoby zaprzeczenie własnemu stanowisku. Dodał też, że nie wie, jakie dokładnie zarzuty chce mu postawić prokuratura.
Trybunał Konstytucyjny "na uchodźstwie". Święczkowski szuka nowego biura
Święczkowski zapowiedział, że sędziowie, których uznaje za legalnych, będą przez pewien czas działać "na uchodźstwie". Poinformował, że zaawansowane są działania zmierzające do znalezienia nowego biura, a działalność administracyjna ma być kontynuowana w miarę możliwości finansowych i wsparcia obywateli – tak, aby pracownicy mogli otrzymywać wynagrodzenia i wiedzieli, kto jest prezesem TK. Już na początku listopada pisaliśmy, że Święczkowski ma plan na tymczasowy bastion – miał nim być gmach Sądu Najwyższego.
Zapowiedział także dalsze próby wejścia do gmachu Trybunału. Gdy pod koniec października odsunięto go od obowiązków, tuż po północy Nawrocki pojechał do TK, gdzie czekał na niego Święczkowski.
Zobacz także
Uchwała trzech izb Sądu Najwyższego: ślubowanie sędziów TK wyłącznie w obecności prezydenta
Równolegle do wystąpienia Bogdana Święczkowskiego, po całodziennym posiedzeniu w środę po południu, uchwałę w sprawie Trybunału Konstytucyjnego podjęły trzy połączone izby Sądu Najwyższego: Izba Cywilna, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych – poinformował serwis RMF24.
Uchwała zapadła w odpowiedzi na trzy pytania prawne skierowane przez prezes Izby Cywilnej SN Joannę Misztal-Konecką, a jej uzasadnienie przedstawił sędzia Aleksander Stępkowski (rzecznik prasowy SN, orzekający w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych). Zgodnie z treścią uchwały cytowaną przez RMF24 orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego jest wyłącznie rozstrzygnięcie wydane przez skład złożony z osób, które po wyborze przez Sejm złożyły ślubowanie w obecności prezydenta (sędzia Stępkowski dopuścił przy tym, że w sytuacjach nadzwyczajnych mogłaby to być obecność zdalna za pośrednictwem środków komunikacji).
Sędziowie uznali też, że orzeczenie TK ma moc powszechnie obowiązującą niezależnie od tego, czy zostało ogłoszone w organie urzędowym (co odnosi się do niepublikowanych w ostatnich dwóch latach rozstrzygnięć Trybunału).
Co ciekawe, proceder niepublikowania wyroków TK zapoczątkowała Beata Szydło. Do sierpnia 2016 roku jej rząd wstrzymywał publikację ponad dwudziestu orzeczeń TK. Większość z nich opublikowano 16 sierpnia 2016 roku, jednak trzy kluczowe wyroki (z 9 marca 2016 r., 11 sierpnia 2016 r. oraz 7 listopada 2016 r.) nie były publikowane przez ponad dwa lata. Opublikowano je dopiero w czerwcu 2018 roku za czasów rządu Mateusza Morawieckiego (z adnotacją, że zostały wydane z naruszeniem przepisów).
W posiedzeniu w SN uczestniczyło ponad 40 sędziów, w większości powołanych do SN w procedurach przed Krajową Radą Sądownictwa po 2017 r.
Rozstrzygnięcie SN bezpośrednio uderza w status pięciorga spośród ośmiorga sędziów TK wybranych przez Sejm obecnej kadencji. Jak przypomina RMF24, osoby te nie zostały zaproszone do Pałacu Prezydenckiego w celu złożenia ślubowania, wobec czego złożyły ślubowanie w Sejmie – wypowiadając konstytucyjną formułę "wobec prezydenta" – a następnie przekazały rotę z notarialnie poświadczonym podpisem do Kancelarii Prezydenta RP. KPRP uznała jednak, że taki tryb nie wypełnia wymogu ślubowania w obecności głowy państwa.
Spór o ślubowanie sędziów TK trwa od 2015 roku
Kwestia nieodebrania ślubowania od sędziów wybranych przez Sejm była jednym z głównych punktów zapalnych kryzysu konstytucyjnego zapoczątkowanego jesienią 2015 roku, gdy prezydent Andrzej Duda nie przyjął ślubowania od trzech sędziów wybranych przez Sejm VII kadencji.
W tamtym okresie Sąd Najwyższy – w składzie sprzed reformy z 2017 roku (m.in. w orzeczeniach z lat 2016–2017) – prezentował stanowisko, zgodnie z którym o wyborze na sędziego TK decyduje wyłącznie uchwała Sejmu, natomiast ślubowanie składane wobec prezydenta ma charakter uroczysty i nie daje głowie państwa prawa weta ani możliwości blokowania objęcia urzędu przez wybranego sędziego.
Z kolei izby SN zdominowane przez sędziów powołanych po 2017 roku nie kwestionowały wcześniej sposobu obsadzania TK; środowa uchwała jest pierwszym zbiorowym rozstrzygnięciem tych trzech izb, które wprost wspiera interpretację Kancelarii Prezydenta o konieczności bezpośredniego udziału prezydenta w akcie ślubowania.
To nie pierwszy raz, gdy Sąd Najwyższy pękł w sprawie Święczkowskiego – na początku listopada w ciągu czterech dni zapadły tam dwa wzajemnie wykluczające się orzeczenia. Spór o Trybunał odbija się także na rynkach – w listopadzie mieliśmy złoty najsłabszy od trzech lat, a analitycy wskazywali, że ciąży mu m.in. zamieszanie wokół TK.






