Polski Black Friday jest bez sensu. Nie ma tu aspektu "polowania na okazje", jest za to stek powtarzalnych, szablonowych i maksymalnie nudnych przecen, na które można natrafić w dowolnym momencie roku. Na "Czarny Piątek" z amerykańskich filmów nie mamy co liczyć.
Może to i dobrze – podejście do konsumpcji jako takiej się zmienia, nareszcie pojawiają się bańki, w których hedonistyczny materializm nie jest tak "cool" jak w USA czy Korei Południowej. Niestety, w grze jest też coś mniej optymistycznego – mamy taki Black Friday, na jaki nas stać.
Black Friday w Polsce – konsumpcja bez dopaminy to zwykła kalkulacja
W Polsce nigdy tak naprawdę nie rozumieliśmy, czym jest Black Friday w tej "kanonicznej" edycji amerykańskiej, gdzie ludzie "zabijają" się o telewizor na otwarciu galerii. Po części wynika to z tego, że Polacy nie są tak zamożnym społeczeństwem, by kompulsywnie kupować drogie sprzęty. Zdecydowanie więcej osób ma do promocji pragmatyczne nastawienie – potrzebuję nowych butów, więc w trakcie Black Friday spróbuję znaleźć właśnie taki produkt, a nie – mam do przehulania 20 tys. dolarów, ciekawe, czy wymyślili już smart konewki.
Ba, nawet więcej, cokolwiek lubimy o sobie myśleć, to w porównaniu z innymi krajami zachodnimi jesteśmy społeczeństwem stosunkowo biednym. Jak wynika z raportu Boston Consulting Group "Year-End Sales Events Consumer Study 2026" cytowanego przez "Rzeczpospolitą", Polacy planują wydać najmniej, bo 308 dolarów na osobę, spośród 10 przebadanych narodowości. Średnia wydatków na Black Friday w badaniu wyniosła 416 dolarów na osobę, a w USA zbliża się powoli do 500 dolarów. Jednocześnie w USA więcej klientów deklaruje chęć uczestniczenia w wyścigu z promocjami – jest to 85 proc., w porównaniu z 75 proc. w Polsce.
Te różnice są naprawdę spore. Nie chodzi tu tylko o różnice pomiędzy "półką", z której klient nabywa produkt, ale różnicę w samym typie produktu – za około 1200 złotych kupimy zupełnie inne przedmioty niż za około 2000 złotych. Choć z drugiej strony klientów w Polsce nie łapie jeszcze "zadyszka", a kwoty te dalej rosną i powoli zbliżają się do reszty stawki. Nie oznacza to jednak, że Black Friday dotrze do nas z opóźnieniem. Nasz rynek jest dość specyficzny.
Dalsza część artykułu poniżej.
Zobacz także
Nasz rynek też sprzyja Black Friday
Kolejny problem (choć ciężko tak naprawdę nazywać to w ten sposób) polega też na tym, że nad Wisłą e-commerce jest dość mocno skupione wokół kilku kluczowych podmiotów. Porównywarki cen i platformy marketplace sprawiają, że łatwo jest znaleźć produkty o bardzo niskiej marży w dowolnym momencie roku.
Jednocześnie duże platformy sprzedażowe wyraźnie preferują bardziej bezpieczne promocje (w przeciwnym razie obserwowalibyśmy prawdziwe wyprzedażowe wyścigi), w przypadku których rozciągnięcie w czasie sprzyja konwersji – bo ponownie, klient (całkiem słusznie) nie kupuje kompulsywnie, więc musi się przespać z wizją nowej pralki. A poza tym to i tak kupi ją na raty, więc nie "kompulsywnie", bo przecież musi złożyć wniosek, a potem czekać na jego weryfikację.
Co więcej, Polki i Polacy w kwestiach finansowych głupi nie są, a do Black Friday mogą mieć pewien uzasadniony uraz. Po fali skandalów związanych z podwyższaniem cen przed sezonem sprzedażowym, zaufanie do inicjatyw pokroju Black Friday bezpowrotnie ucierpiało. A remedium na "fałszywe promocje" – unijny Omnibus – sięga dość niedaleko w przeszłość, bo na zaledwie 30 dni. Nasza pamięć sięga dalej.
Ostatecznie niby wszystko działa – klienci kupują, jak chcą, sklepy sprzedają, jak chcą, ale ciężko pozbyć się wrażenia, że to wszystko jest tak trochę "na niby".
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!