Mineralna czy źródlana - która jest zdrowsza? Czy woda w butelce może być z kranu? Obalamy kolejne mity

Mineralna czy źródlana - która woda jest zdrowsza? [url=http://shutr.bz/18d3tfw] Czy woda w butelce [/url] może być z kranu?
Mineralna czy źródlana - która woda jest zdrowsza? Czy woda w butelce może być z kranu? Fot. Shutterstock.com
W sklepie jest tyle rodzajów wód butelkowanych, że można się pogubić. "Przecież woda to woda" – myśli wiele osób. Okazuje się, że nie do końca, bo np. woda źródlana, mineralna, stołowa to zupełnie co innego. Czym właściwie się od siebie różnią? Którą wybrać do picia na co dzień? Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania.


Partnerem akcji "Świadomie o wodzie" jest Żywiec Zdrój

Obaliliśmy już w naTemat kilka mitów o piciu wody. Dr n. med. Agnieszka Jarosz wyjaśnia kolejne wątpliwości.

1. Czym różni się woda mineralna od źródlanej? Czy to prawda, że wodą mineralną jest tylko ta zawierająca więcej niż 1000 mg składników mineralnych w litrze?

Naturalne wody mineralne i wody źródlane posiadają cechy wspólne:
- pochodzą z zasobów podziemnych, dobrze izolowanych utworami geologicznymi od zanieczyszczeń zewnętrznych. To zapewnia ich pierwotną czystość pod względem chemicznym i mikrobiologicznym.


- ich naturalny skład mineralny oceniony jako bezpieczny i korzystny dla zdrowia jest uwarunkowany tylko lokalnymi czynnikami geologicznymi. Musi być on zachowany również po rozlaniu wody do opakowań.

- rozlewanie do opakowań zarówno wód źródlanych, jak też naturalnych wód mineralnych odbywa się w jak najbliższym sąsiedztwie miejsca wydobycia wody. Chodzi o zachowanie ich naturalnego składu mineralnego i pierwotnej czystości także w miejscu rozlewu i w opakowaniu. Takie wody nie wymagają uzdatniania (chlorowania, oczyszczania) i nie mogą być poddawane tym procedurom – w odróżnieniu od wody wodociągowej.


Naturalne wody mineralne
Określenie "woda mineralna" było nazwą przyjętą w 1912 r. w balneologii i hydrogeologii dla wód zawierających powyżej 1000 mg/dm3 rozpuszczonych składników mineralnych. Ten limit mineralizacji ogólnej był tylko wielkością umowną, a nie opartą na badaniach potwierdzających szczególne oddziaływanie wód zawierających takie stężenie substancji mineralnych.


Aktualnie stosowane określenie "naturalna woda mineralna" nie jest związane z żadnym limitem ogólnej mineralizacji. Nazywa się tak wody podziemne, które ze względu na: swoje pochodzenie, warunki geologiczne, wielomineralny skład chemiczny z udziałem mikroelementów - podawane do picia w stanie naturalnym mogą wpływać korzystnie na różne funkcje fizjologiczne organizmu człowieka.

W grupie naturalnych wód mineralnych znajdują się wody o bardzo zróżnicowanym składzie mineralnym i zróżnicowanej zawartości rozpuszczonych składników. Ten rodzaj wód jest generalnie przeznaczony do picia w stanie surowym, najlepiej w krótkim czasie po otwarciu opakowania, aby zachować w maksymalnym stopniu naturalny skład mineralny i nie dopuścić do powstawania osadu czy namnażania się mikroflory.

Wiele spośród wód mineralnych ze względu na swoje właściwości jest przydatnych do celów dietetycznych (wody z niską zawartością sodu) lub do suplementacji organizmu niektórymi składnikami (wody z wysoką zawartością wapnia i /lub magnezu), względnie do regulacji niektórych funkcji fizjologicznych (wody z dużą zawartością wodorowęglanu sodowego lub siarczanu magnezu).

Niektóre naturalne wody mineralne wysoko zmineralizowane nie nadają się jednak do picia dla każdego, zwłaszcza dla dzieci. Nie powinny być również wypijane w dużej dawce dziennej.

Wody źródlane
Wodami naturalnego pochodzenia przeznaczonymi do spożycia bez szczególnych ograniczeń dotyczących ilości wypijanej wody, stanu zdrowia, czy wieku są wody źródlane.

Kryteria ich oceny i kwalifikacji rodzajowej ograniczają w tych wodach zawartość składników, które powinny być limitowane w codziennej diecie (sód, chlorki, siarczany, fluorki) do poziomu dopuszczalnego dla wody przeznaczonej do stałego spożycia. Te ograniczenia powodują, że wody źródlane są najczęściej wodami nisko-zmineralizowanymi o zawartości składników mineralnych ok. 200-500 mg/dm3 i właśnie dlatego mogą być stosowane do różnych celów: do picia, a także przygotowywania napojów i pokarmów, również dla dzieci.

Wody niższej mineralizacji występują w nieco płytszych warstwach wodonośnych, aczkolwiek nie jest to regułą, ponieważ istnieją wody zakwalifikowane jako źródlane, a wydobywane z głębokości ponad 150 m. W składzie mineralnym wód źródlanych dominują najczęściej wodorowęglany wapnia i magnezu, rzadziej chlorki, siarczany czy sód.

2. Czy woda mineralna jest zdrowsza od źródlanej?

Tradycyjne określenie "zdrowa woda" – nie jest jednoznaczne. Pytanie dotyczy raczej wpływu wody na nasz organizm: czy pijąc taką lub inną wodę nie spowodujemy niepożądanych skutków zdrowotnych? Jaka woda może poprawić pewne funkcje naszego organizmu?

Wszystkie wody butelkowane niezależnie od ich rodzaju, muszą spełniać bardzo rygorystyczne kryteria bezpieczeństwa zdrowotnego. Nie mogą więc szkodzić zdrowiu, jeśli są stosowane zgodnie z ich przeznaczeniem uwarunkowanym szczególnymi właściwościami danej wody, podanymi w oznakowaniu na etykiecie.

Regularne picie w ilości około 1 litra dziennie niektórych naturalnych wód mineralnych (np. z wysoką (lub niską) zawartością sodu lub dużą zawartością wapnia i magnezu) może poprawiać pewne funkcje fizjologiczne naszego organizmu, co nie oznacza, że wody nie zawierające tych składników w znacznych stężeniach nie są "zdrowe". One służą innym celom zdrowotnym, zwłaszcza:

- utrzymaniu prawidłowego bilansu wody w organizmie
- nawodnieniu tkanek i prawidłowemu oddychaniu czy właściwej termoregulacji
- uczestniczą w procesie trawienia, a także wydalania z organizmu produktów przemiany materii.

3. Czy woda stołowa jest wartościowym produktem?

Woda stołowa jest jednym z rodzajów wody udostępnianej w pojedynczych opakowaniach, której jakość określają stosowne przepisy ministra zdrowia, nie może być więc produktem bez wartości.

Określenie "woda stołowa" jest stosowane dla wód wzbogacanych w niektóre składniki mineralne przez: łączenie (w odpowiednich proporcjach) wód niskozmineralizowanych (źródlanych czy mineralnych) z naturalnymi wodami mineralnymi wysokozmineralizowanymi lub przez dodanie do wody niskozmineralizowanej niektórych składników mineralnych w postaci soli (chlorki wapnia i magnezu, siarczan magnezu).

Chodzi o uzyskanie stężeń tych składników zalecanych do podawania niektórym osobom dla uzupełnienia ich niedoborów w organizmie i poprawy bilansu mineralnego, np. sportowcom lub osobom pracującym w trudnych warunkach termicznych (wysoka temperatura).

4. Jaki skład wody jest dla nas optymalny? Jaką wodę wybierać do picia na co dzień?

Dobierając wodę butelkowaną należy uwzględniać indywidualne potrzeby własnego organizmu wynikające ze stanu zdrowia oraz trybu życia i zapoznać się z informacjami podanymi na etykiecie.

Jeżeli woda butelkowana jest nam potrzebna jako stałe źródło wody niezbędnej dla podstawowych funkcji życiowych i utrzymaniu prawidłowego bilansu wodnego (na co dzień) wybieramy wody nisko lub średnio zmineralizowane o zrównoważonym składzie mineralnym.

Dla osób, które powinny ograniczać sól w codziennej diecie zalecane są wody z niską zawartością sodu i chlorków. W okresie upałów, intensywnego ruchu czy pracy fizycznej warto sięgać po wodę o wyższej zawartości składników mineralnych – średnio lub wysoko zmineralizowaną. Szczególnie jeśli przez upał i spowodowany nim brak apetytu ograniczamy spożywanie posiłków i do tego bardzo się pocimy.

Osobom z dolegliwościami żołądkowymi (nadkwaśność) poleca się wody ze znaczną zawartością wodorowęglanów i sodu. Dla uregulowania perystaltyki jelit można wybierać wody ze znaczną zawartością siarczanów oraz magnezu. Systematyczne picie wód ze znaczną zawartością wapnia czy magnezu w ilościach 0,5-1 litra dziennie poprawi bilans tych pierwiastków w naszym organizmie.

Warto wybierać wodę, która odpowiada naszym preferencjom smakowym, aby jej picie nie tylko służyło naszemu zdrowiu, ale było po prostu przyjemnością.

5. Na jakie informacje zwracać uwagę przy wyborze wody dla dziecka?

Wybierając wodę dla dziecka należy zwracać uwagę przede wszystkim na ograniczenia w stężeniu niektórych składników (chlorki, sód, siarczany, azotany i azotyny), które dotyczą wody przeznaczonej dla niemowląt lub dzieci poniżej 7. roku życia (fluorki mniej niż 1,5mg/dm3). Dla tej grupy wiekowej zalecane są wody niskozmineralizowane, niegazowane lub ewentualnie słabo nasycone dwutlenkiem węgla (te ostatnie nie są zalecane dla niemowląt i najmłodszych dzieci).

6. Czy woda w butelce może pochodzić z kranu?

Według obowiązujących przepisów woda przeznaczona do udostępniania w opakowaniach jednostkowych, czyli naturalna woda mineralna, woda źródlana i woda stołowa, nie może pochodzić z instalacji wodociągowej dostarczającej wodę dla ludności.

7. W czym woda butelkowana różni się od wody z kranu?

Woda butelkowana zawsze (woda z kranu nie zawsze) – pochodzi z zasobów podziemnych i jest pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym. Nie zawiera zatem produktów pozostałych po tych procesach, np. wolnego chloru i jego pochodnych. Wymagania w stosunku do wód butelkowanych dotyczące zawartości niektórych substancji potencjalnie niekorzystnych (ołów, kadm, pestycydy, detergenty, farmaceutyki itp.) są bardziej restrykcyjne niż dla wody z kranu.

Woda butelkowana jest rozlewana w bliskim sąsiedztwie rozlewni, co minimalizuje zmiany w jej składzie, również te spowodowane przez długotrwały kontakt z instalacją. Woda wodociągowa prowadzona jest na dalekie odległości od miejsca jej przygotowania (stacja uzdatniania) rurociągami różnego rodzaju i zalega w tych urządzeniach, również w obrębie budynków mieszkalnych.

Woda wodociągowa jest przeznaczona nie tylko do spożycia, ale przede wszystkim wielu innych celów (gospodarczych, produkcyjnych, higienicznych), co powoduje ograniczenia w jej składzie. Wody butelkowane są przeznaczone tylko do spożycia, stąd wymagania stosowane dla tych wód dotyczą tylko bezpieczeństwa pod względem zdrowotnym i dopuszczają wielką różnorodność w ich składzie chemicznym.

8. Jak wygląda częstotliwość badań w przypadku wody butelkowanej i kranowej?

Częstotliwość i zakres kontrolnych badań własnych wody butelkowanej określają zasady tzw. dobrej praktyki produkcyjnej i higienicznej zawarte w wewnętrznych przepisach każdego zakładu rozlewniczego, zatwierdzanych przez lokalne Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne. Ponieważ woda uznana za przydatną do butelkowania jest pierwotnie czysta, chroniona od zanieczyszczeń zewnętrznych naturalnymi czynnikami geologicznymi i rozlewana w sąsiedztwie ujęcia wody, kontroluje się głównie jej stan mikrobiologiczny i zawartość składników charakterystycznych wody, które są deklarowane na etykiecie.

Sprawdza się także wskaźniki czystości chemicznej - azotany, azotyny, a także nasycenie dwutlenkiem węgla (w przypadku wód gazowanych). Częstotliwość badań jest też zależna od wielkości produkcji. Badania kontrolne nadzoru sanitarnego wykonywane są w zakresie i z częstotliwością określoną przez Główny Inspektorat Sanitarny.

Badania wody wodociągowej podlegają odmiennym przepisom, gdyż może ona pochodzić z różnych źródeł (także z rzek) i jest udostępniana w sposób inny niż woda butelkowana (sieć wodociągowa, która ma różną jakość). Zakres badań dla wody kranowej również określony jest w odpowiednim Rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie

Oceń ten artykuł:

Trwa ładowanie komentarzy...
0 0Pisał o "tęczowej zarazie". Stał się męczennikiem na prawicy
0 0Dlaczego wierzę Jarosławowi Kaczyńskiemu